Δυσφήμιση στο διαδίκτυο: πώς αφαιρείται και πώς εντοπίζεται η πηγή

Μια ανώνυμη ανάρτηση σε ομάδα της γειτονιάς, μια σειρά από ψεύτικες αρνητικές κριτικές, ένα προφίλ που διαδίδει ψέματα για το παρελθόν σας. Η δυσφήμιση στο διαδίκτυο απλώνεται γρήγορα, μένει ορατή για καιρό και συχνά προέρχεται από κάποιον που κρύβεται πίσω από ψευδώνυμο.

Η πρώτη αντίδραση είναι συνήθως θυμός και η ανάγκη να απαντήσετε αμέσως. Η αποτελεσματική αντιμετώπιση όμως ακολουθεί μια σειρά: διατήρηση στοιχείων, αξιολόγηση, αφαίρεση, εντοπισμός της πηγής, νομική συνέχεια.

Δυσφήμιση, κριτική ή γνώμη;

Δεν είναι κάθε δυσάρεστη ανάρτηση δυσφήμιση. Πριν κινηθείτε, αξίζει να ξεχωρίσετε:

• Αρνητική κριτική για ένα προϊόν ή μια υπηρεσία που βασίζεται σε πραγματική εμπειρία, ακόμη και αυστηρή, συνήθως προστατεύεται ως ελευθερία έκφρασης.
• Γνώμη και αξιολογικές κρίσεις έχουν ευρύτερη ανοχή από τους ισχυρισμούς για γεγονότα.
• Ψευδείς ισχυρισμοί για γεγονότα που βλάπτουν την τιμή ή την υπόληψη, όπως ότι διαπράξατε αδίκημα ή ότι εξαπατάτε πελάτες, μπορεί να έχουν ποινική και αστική διάσταση.
• Δημοσιοποίηση προσωπικών δεδομένων, όπως διεύθυνση, τηλέφωνο ή φωτογραφίες, θέτει επιπλέον ζήτημα με βάση τον GDPR.

Ο ακριβής νομικός χαρακτηρισμός ανήκει στον δικηγόρο σας. Η πρακτική διάκριση όμως σας βοηθά να επιλέξετε τον σωστό δρόμο.

Βήμα 1: Διατηρήστε τα στοιχεία πριν εξαφανιστούν

Οι αναρτήσεις διαγράφονται, οι λογαριασμοί κλείνουν, τα σχόλια τροποποιούνται. Αν δεν διατηρήσετε τα στοιχεία από την αρχή, μπορεί να μην υπάρχουν όταν τα χρειαστείτε.

1. Τραβήξτε στιγμιότυπα οθόνης που δείχνουν το περιεχόμενο, το όνομα του λογαριασμού, την ημερομηνία και, όπου γίνεται, τη διεύθυνση της σελίδας.
2. Αποθηκεύστε τις διευθύνσεις κάθε ανάρτησης και του προφίλ.
3. Καταγράψτε αντιδράσεις, κοινοποιήσεις και σχόλια που δείχνουν την έκταση της διάδοσης.
4. Σημειώστε πότε το είδατε και ποιος σας το επισήμανε.
5. Κρατήστε τα σε δύο ασφαλή σημεία.

Για σοβαρές υποθέσεις, ο δικηγόρος σας μπορεί να προτείνει πιο επίσημους τρόπους διαπίστωσης του περιεχομένου, ώστε να μην αμφισβητηθεί αργότερα η γνησιότητά του. Η οργανωμένη συλλογή στοιχείων από επαγγελματία βοηθά σε αυτό.

Βήμα 2: Μην αντιδράσετε παρορμητικά

• Μην απαντήσετε με θυμό κάτω από την ανάρτηση. Αυξάνετε την ορατότητά της.
• Μην επιτεθείτε σε αυτόν που υποψιάζεστε, ιδιαίτερα δημόσια. Αν κάνετε λάθος, εκτίθεστε εσείς.
• Μη δημιουργήσετε ψεύτικους λογαριασμούς για να απαντήσετε ή για να «ανεβάσετε» θετικές κριτικές.
• Μη ζητήσετε από φίλους να κατακλύσουν την ανάρτηση με σχόλια.

Η ψυχραιμία σάς κρατά σε ισχυρή θέση, τόσο απέναντι στο κοινό όσο και σε μια πιθανή δικαστική διαδικασία.

Βήμα 3: Αίτημα αφαίρεσης

Υπάρχουν διαφορετικοί δρόμοι, ανάλογα με το πού δημοσιεύτηκε το περιεχόμενο.

Πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και κριτικών

Όλες οι μεγάλες πλατφόρμες διαθέτουν διαδικασίες αναφοράς για παρενόχληση, ψευδή στοιχεία, πλαστοπροσωπία ή παραβίαση ιδιωτικότητας. Η επιτυχία εξαρτάται πολύ από το πόσο συγκεκριμένο είναι το αίτημα: ποιος όρος χρήσης παραβιάζεται, γιατί το περιεχόμενο είναι ψευδές, ποια στοιχεία το αποδεικνύουν.

Ιστοσελίδες και φόρουμ

Μπορείτε να απευθυνθείτε στον διαχειριστή του ιστότοπου και, αν δεν υπάρχει ανταπόκριση, στον πάροχο φιλοξενίας. Ένα τεκμηριωμένο αίτημα από δικηγόρο έχει συχνά μεγαλύτερο βάρος.

Μηχανές αναζήτησης

Ακόμη κι όταν το περιεχόμενο παραμένει στην αρχική σελίδα, μπορείτε να ζητήσετε την απόσυρση συγκεκριμένων αποτελεσμάτων που αφορούν το όνομά σας, ασκώντας τα δικαιώματα που σας δίνει ο GDPR. Το αίτημα εξετάζεται κατά περίπτωση.

Ο οδηγός για την αφαίρεση προσωπικών πληροφοριών από το διαδίκτυο περιγράφει αναλυτικότερα τη διαδικασία.

Βήμα 4: Ποιος κρύβεται πίσω από τον λογαριασμό;

Αυτό είναι συνήθως το ερώτημα που απασχολεί περισσότερο. Η απάντηση έχει δύο επίπεδα.

Ό,τι μπορεί να γίνει από ιδιωτικό ερευνητή

Με έρευνα σε δημόσια διαθέσιμες πηγές μπορούν να συγκεντρωθούν ενδείξεις:

• ιστορικό του λογαριασμού: πότε δημιουργήθηκε, τι άλλο έχει αναρτήσει, ποιους ακολουθεί,
• γλωσσικά μοτίβα, εκφράσεις και λάθη που επαναλαμβάνονται,
• χρονισμός αναρτήσεων σε σχέση με γεγονότα που γνώριζαν λίγοι,
• συνδέσεις με άλλους λογαριασμούς ή πλατφόρμες,
• πληροφορίες που μόνο συγκεκριμένα πρόσωπα θα μπορούσαν να έχουν.

Οι ενδείξεις αυτές καταγράφονται σε γραπτή αναφορά, με σαφή διάκριση ανάμεσα σε όσα τεκμηριώνονται και όσα αποτελούν εκτίμηση. Αν το πρόβλημα είναι ένα συγκεκριμένο ψεύτικο προφίλ, δείτε και τον οδηγό για το ψεύτικο προφίλ στο Instagram.

Ό,τι γίνεται μόνο από τις αρχές

Τα στοιχεία που διαθέτει η πλατφόρμα για τον κάτοχο ενός λογαριασμού δεν δίνονται σε ιδιώτες. Η επίσημη ταυτοποίηση γίνεται μέσα από μήνυση και τη δικαστική ή εισαγγελική οδό. Εκεί, μια οργανωμένη αναφορά με ενδείξεις και στοιχεία κάνει τη διαφορά, γιατί δείχνει από πού να ξεκινήσει η έρευνα των αρχών.

Δεν γίνεται «χακάρισμα» λογαριασμών, παγίδευση με κακόβουλους συνδέσμους ή πρόσβαση σε μηνύματα τρίτων. Τέτοιες ενέργειες είναι παράνομες και τα στοιχεία που θα προέκυπταν δεν θα ήταν αξιοποιήσιμα, σύμφωνα με το άρθρο 19§3 του Συντάγματος.

Βήμα 5: Νομική συνέχεια

Με τα στοιχεία οργανωμένα, ο δικηγόρος σας μπορεί να εξετάσει:

• εξώδικη δήλωση προς τον υπεύθυνο, αν είναι γνωστός,
• μήνυση για τα σχετικά αδικήματα,
• αγωγή για αποζημίωση ή ηθική βλάβη,
• αίτημα για δικαστική διάταξη αφαίρεσης περιεχομένου.

Η επιλογή εξαρτάται από τη σοβαρότητα, τη ζημιά και το αν ο υπεύθυνος έχει ταυτοποιηθεί.

Επιχειρήσεις: ψεύτικες κριτικές και οργανωμένες επιθέσεις

Για τις επιχειρήσεις, η δυσφήμιση παίρνει συχνά τη μορφή κύματος αρνητικών κριτικών μέσα σε λίγες ημέρες, από λογαριασμούς χωρίς ιστορικό. Σε αυτές τις περιπτώσεις έχει αξία η ανάλυση του μοτίβου: ημερομηνίες, διατύπωση, προφίλ, πιθανή σύνδεση με ανταγωνιστή ή πρώην συνεργάτη. Μια τεκμηριωμένη αναφορά προς την πλατφόρμα που δείχνει το μοτίβο έχει πολύ περισσότερες πιθανότητες από μεμονωμένες αναφορές.

Όταν η δυσφήμιση συνοδεύεται από απειλές

Σε ορισμένες περιπτώσεις η δυσφήμιση δεν είναι ο σκοπός αλλά το μέσο. Κάποιος απειλεί ότι θα δημοσιεύσει ή θα συνεχίσει να δημοσιεύει, εκτός αν πληρώσετε, αποσύρετε μια καταγγελία ή κάνετε κάτι που σας ζητά. Τότε η υπόθεση αλλάζει χαρακτήρα:

• Μην πληρώσετε και μη διαπραγματευτείτε. Η υποχώρηση συνήθως φέρνει νέες απαιτήσεις.
• Διατηρήστε κάθε μήνυμα με την απαίτηση, μαζί με τα στοιχεία του αποστολέα.
• Ενημερώστε άμεσα την αστυνομία και τον δικηγόρο σας.

Ο οδηγός για τον εκβιασμό με προσωπικό υλικό εξηγεί πώς κινείστε σε τέτοιες καταστάσεις.

Πόσο γρήγορα πρέπει να κινηθείτε

Ο χρόνος παίζει ρόλο για τρεις λόγους. Πρώτον, το περιεχόμενο μπορεί να διαγραφεί και μαζί του να χαθούν τα στοιχεία. Δεύτερον, όσο μένει δημοσιευμένο, τόσο περισσότερο αναπαράγεται και αναδημοσιεύεται σε άλλα σημεία. Τρίτον, ορισμένα νομικά βήματα υπόκεινται σε προθεσμίες, για τις οποίες θα σας ενημερώσει ο δικηγόρος σας. Η διατήρηση των στοιχείων γίνεται την ίδια μέρα. Οι υπόλοιπες αποφάσεις μπορούν να παρθούν με ψυχραιμία τις επόμενες ημέρες.

Πώς βοηθά ένας ιδιωτικός ερευνητής

Ο ντετέκτιβ στη δυσφήμιση στο διαδίκτυο λειτουργεί ως ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα σε εσάς, τον δικηγόρο σας και τις αρχές: διατηρεί και οργανώνει τα στοιχεία, ερευνά νόμιμα την πηγή, υποστηρίζει τα αιτήματα αφαίρεσης και παραδίδει γραπτή αναφορά. Δείτε πώς λειτουργεί η αφαίρεση πληροφοριών.

Πώς ξεκινάμε

Ο ιδιωτικός ερευνητής Πέτρος Δρόλιας, με πάνω από 30 χρόνια εμπειρίας, συνεργάζεται με ιδιώτες, επιχειρήσεις και δικηγόρους σε υποθέσεις όπως αυτή. Η πρώτη συνάντηση είναι δωρεάν, εμπιστευτική και χωρίς δέσμευση, και πριν από κάθε εργασία λαμβάνετε σαφές πλάνο και γραπτή εκτίμηση κόστους.

Καλέστε στο 210 321 2200 (24 ώρες) ή στο 699 321 2200, ή γράψτε στο contact@ldi.gr.