Εκβιασμός με προσωπικό υλικό (sextortion): τι κάνετε αμέσως

Αν διαβάζετε αυτό το κείμενο επειδή κάποιος σας απειλεί αυτή τη στιγμή με προσωπικές φωτογραφίες ή βίντεο, σταματήστε για ένα λεπτό και πάρτε μια ανάσα. Ο εκβιασμός με προσωπικό υλικό, γνωστός και ως sextortion, είναι έγκλημα. Το θύμα δεν είναι αυτό που ντρέπεται· ο εκβιαστής είναι αυτός που διαπράττει το αδίκημα. Υπάρχουν συγκεκριμένα βήματα που σας προστατεύουν και τα περισσότερα μπορείτε να τα κάνετε μέσα στην επόμενη ώρα.

Ο οδηγός αυτός αφορά ενήλικες. Αν το θύμα είναι ανήλικος, ενημερώστε αμέσως την αστυνομία και μην προσπαθήσετε να χειριστείτε μόνοι σας το υλικό.

Πώς συνήθως ξεκινά

Οι περισσότερες περιπτώσεις ακολουθούν ένα από τρία σενάρια:

• Γνωριμία στο διαδίκτυο που εξελίσσεται γρήγορα σε στενή επικοινωνία, συχνά με βιντεοκλήση, και αμέσως μετά εμφανίζεται η απειλή. Πίσω από τέτοια προφίλ βρίσκονται συχνά οργανωμένα κυκλώματα, ενίοτε στο εξωτερικό.
• Πρώην σύντροφος που έχει προσωπικό υλικό από τη σχέση και το χρησιμοποιεί για πίεση, εκδίκηση ή χρήματα.
• Μαζικά email-«μπλόφες» που ισχυρίζονται ότι κάποιος «χάκαρε την κάμερά σας», μερικές φορές αναφέροντας έναν παλιό κωδικό σας για να φανούν πειστικά. Στη συντριπτική τους πλειονότητα δεν υπάρχει κανένα υλικό· ο κωδικός προέρχεται από παλιά διαρροή δεδομένων κάποιας ιστοσελίδας.

Και στις τρεις περιπτώσεις, οι βασικές κινήσεις είναι ίδιες.

Ένα ακόμη στοιχείο που βοηθά: οι εκβιαστές αυτού του τύπου βασίζονται στον χρόνο. Ζητούν πληρωμή «μέσα σε μία ώρα» ή «μέχρι το βράδυ», ώστε να μην προλάβετε να σκεφτείτε ή να μιλήσετε σε κάποιον. Η προθεσμία είναι μέρος της πίεσης, όχι πραγματικό όριο. Δώστε στον εαυτό σας τον χρόνο να ακολουθήσει τα παρακάτω βήματα με ηρεμία.

Τα πέντε βήματα, με τη σειρά που μετράνε

1. Μην πληρώσετε

Είναι η πιο σημαντική συμβουλή και η πιο δύσκολη να ακολουθηθεί υπό πίεση. Η πληρωμή δεν «κλείνει» την υπόθεση. Δείχνει στον εκβιαστή ότι αποδίδει και συνήθως ακολουθεί νέα απαίτηση. Δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι το υλικό θα διαγραφεί. Αν έχετε ήδη πληρώσει, μην πληρώσετε ξανά και ενημερώστε την τράπεζά σας.

2. Σταματήστε την επικοινωνία

Μη διαπραγματεύεστε, μην εξηγείτε, μην παρακαλάτε, μην απειλείτε. Κάθε απάντηση δίνει στον εκβιαστή πληροφορίες και αίσθηση ελέγχου. Αφού κρατήσετε τα στοιχεία (βήμα 3), αποκλείστε τον λογαριασμό. Μη διαγράψετε τον δικό σας λογαριασμό ή τη συνομιλία πριν από αυτό.

3. Κρατήστε τα στοιχεία

Πριν από τον αποκλεισμό, συγκεντρώστε:

• στιγμιότυπα οθόνης από όλη τη συνομιλία, με ορατές ημερομηνίες και ώρες,
• στιγμιότυπο του προφίλ και τον σύνδεσμο του προφίλ (το εμφανιζόμενο όνομα αλλάζει εύκολα),
• τα στοιχεία πληρωμής που σας ζητήθηκαν: λογαριασμός, πορτοφόλι, κάρτα, υπηρεσία μεταφοράς χρημάτων,
• email ή αριθμούς τηλεφώνου που χρησιμοποιήθηκαν,
• ένα σύντομο χρονολόγιο με τα γεγονότα, όσο τα θυμάστε.

Αποθηκεύστε τα σε ασφαλές σημείο. Δεν χρειάζεται να αποθηκεύσετε ή να προωθήσετε το ίδιο το προσωπικό υλικό.

4. Καταγγείλτε

Απευθυνθείτε στη Διεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος της Ελληνικής Αστυνομίας (τηλ. 11188) ή σε οποιοδήποτε αστυνομικό τμήμα, με τα στοιχεία που συγκεντρώσατε. Η καταγγελία είναι εμπιστευτική και οι αρχές αντιμετωπίζουν συχνά τέτοιες υποθέσεις. Παράλληλα, αν το επιθυμείτε, ενημερώστε δικηγόρο.

5. Αναφέρετε στην πλατφόρμα

Αναφέρετε τον λογαριασμό στην πλατφόρμα όπου έγινε η επαφή, επιλέγοντας την κατηγορία για εκβιασμό ή μη συναινετικό προσωπικό υλικό. Αν το υλικό έχει ήδη δημοσιευθεί, όλες οι μεγάλες πλατφόρμες έχουν ειδική διαδικασία για την αφαίρεσή του. Υπάρχουν επίσης διεθνή εργαλεία για ενήλικες, όπως το StopNCII, που βοηθούν συμμετέχουσες πλατφόρμες να εμποδίζουν τη δημοσίευση συγκεκριμένων εικόνων χωρίς να τις ανεβάσετε πουθενά.

Θωρακίστε τους λογαριασμούς σας

Ο εκβιαστής συχνά απειλεί να στείλει το υλικό σε φίλους, οικογένεια ή συναδέλφους, χρησιμοποιώντας λίστες που βρήκε στα κοινωνικά σας δίκτυα. Περιορίστε αυτή τη δυνατότητα:

1. Κάντε τα προφίλ σας ιδιωτικά και κρύψτε τη λίστα φίλων και ακολούθων.
2. Αλλάξτε κωδικούς, ξεκινώντας από το email, και ενεργοποιήστε έλεγχο ταυτότητας δύο παραγόντων.
3. Ελέγξτε τις ενεργές συνδέσεις στους λογαριασμούς σας και αποσυνδέστε ό,τι δεν αναγνωρίζετε.
4. Αν λάβατε email-«μπλόφα» με παλιό κωδικό, αλλάξτε αυτόν τον κωδικό παντού όπου τον χρησιμοποιείτε.

Για να δείτε συνολικά τι είναι εκτεθειμένο για εσάς στο διαδίκτυο, ο οδηγός για την αφαίρεση προσωπικών πληροφοριών από το διαδίκτυο είναι καλό επόμενο βήμα.

Αν το υλικό έχει ήδη κοινοποιηθεί

Είναι μια από τις πιο δύσκολες στιγμές που μπορεί να ζήσει κανείς, αλλά δεν είναι το τέλος. Καταγράψτε πού εμφανίστηκε (σύνδεσμοι, ημερομηνίες), ζητήστε την αφαίρεσή του από κάθε πλατφόρμα και ενημερώστε τις αρχές. Αν το επιθυμείτε, προετοιμάστε έναν ή δύο ανθρώπους που εμπιστεύεστε, ώστε να μη σας αιφνιδιάσει μια αντίδραση. Οι περισσότεροι άνθρωποι αντιδρούν με συμπαράσταση, όχι με κρίση.

Όταν ο εκβιαστής είναι πρώην σύντροφος

Η περίπτωση αυτή έχει ιδιαιτερότητες. Ο άλλος γνωρίζει πού μένετε, ποιους ξέρετε και πώς να σας πληγώσει, και ο εκβιασμός συχνά συνοδεύεται από άλλες μορφές πίεσης: συνεχή μηνύματα, εμφανίσεις στη δουλειά, απειλές προς τρίτους. Εδώ:

• Καταγράφετε κάθε περιστατικό, όχι μόνο την απειλή για το υλικό, σε ένα ενιαίο χρονολόγιο.
• Μιλάτε με δικηγόρο για τα μέτρα προστασίας που μπορούν να ζητηθούν.
• Ελέγχετε αν ο άλλος έχει ακόμη πρόσβαση σε κοινόχρηστους λογαριασμούς, cloud ή συσκευές από την περίοδο της σχέσης.
• Αν φοβάστε για τη σωματική σας ασφάλεια, απευθύνεστε αμέσως στην αστυνομία.

Φροντίστε και τον εαυτό σας

Ο εκβιασμός με προσωπικό υλικό προκαλεί έντονο άγχος, αϋπνία και ντροπή, ακόμη κι όταν η απειλή αποδεικνύεται κενή. Δεν είναι αδυναμία να ζητήσετε στήριξη. Μιλήστε με έναν άνθρωπο που εμπιστεύεστε, περιορίστε για λίγες μέρες τον χρόνο που περνάτε ελέγχοντας λογαριασμούς και, αν το βάρος είναι μεγάλο, απευθυνθείτε σε ειδικό ψυχικής υγείας. Θυμηθείτε ότι η ευθύνη ανήκει αποκλειστικά σε αυτόν που απειλεί.

Τι να μην κάνετε

• Μην πληρώσετε «μια τελευταία φορά».
• Μην προσπαθήσετε να «ξεσκεπάσετε» μόνοι σας τον εκβιαστή ή να τον εξαπατήσετε.
• Μην αναθέσετε σε κανέναν να «χακάρει» τον λογαριασμό του. Είναι παράνομο, δεν λειτουργεί και θα σας εκθέσει.
• Μην απομονωθείτε. Μιλήστε με έναν άνθρωπο που εμπιστεύεστε ή με ειδικό ψυχικής υγείας. Η ντροπή είναι το βασικό εργαλείο του εκβιαστή.

Πώς βοηθά ένας ιδιωτικός ερευνητής

Η υπόθεση ανήκει πρωτίστως στις αρχές. Ένα γραφείο ιδιωτικών ερευνών μπορεί όμως να σταθεί δίπλα σας με νόμιμα και διακριτικά μέσα:

• Οργάνωση φακέλου στοιχείων με χρονολόγιο, ώστε η καταγγελία και η δουλειά του δικηγόρου σας να είναι πληρέστερες.
• Έρευνα σε δημόσιες πηγές για τους λογαριασμούς που χρησιμοποιήθηκαν, όπου αυτό μπορεί να δώσει χρήσιμες ενδείξεις στις αρχές.
• Υποστήριξη αιτημάτων αφαίρεσης περιεχομένου και παρακολούθηση του αν το υλικό επανεμφανίζεται.
• Έλεγχος έκθεσης των προσωπικών σας στοιχείων στο διαδίκτυο και θωράκιση των λογαριασμών σας.

Ο ερευνητής δεν έρχεται σε επαφή με τον εκβιαστή και δεν χρησιμοποιεί παράνομες μεθόδους. Δείτε περισσότερα για τις έρευνες εκβιασμού και την αφαίρεση πληροφοριών.

Επόμενα βήματα

Αν βρίσκεστε σε αυτή τη θέση, θυμηθείτε τη σειρά: μην πληρώσετε, σταματήστε την επικοινωνία, κρατήστε στοιχεία, καταγγείλτε στη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος και στην πλατφόρμα. Τα υπόλοιπα έρχονται μετά.

Αν χρειάζεστε βοήθεια για να οργανώσετε τα στοιχεία, να περιορίσετε την έκθεσή σας ή να παρακολουθήσετε την αφαίρεση του υλικού, ο ντετέκτιβ Πέτρος Δρόλιας προσφέρει δωρεάν, εμπιστευτική πρώτη συνάντηση χωρίς δέσμευση. Καλέστε οποιαδήποτε ώρα στο 210 321 2200 ή στο 699 321 2200, ή γράψτε στο contact@ldi.gr.