Πότε τα στοιχεία ενός ντετέκτιβ γίνονται δεκτά στο δικαστήριο

Πολλοί άνθρωποι απευθύνονται σε ντετέκτιβ με ένα ερώτημα: «Αυτό που θα βρείτε θα το δεχτεί το δικαστήριο;». Η ειλικρινής απάντηση είναι ότι εξαρτάται λιγότερο από το τι βρέθηκε και περισσότερο από το πώς βρέθηκε, πώς καταγράφηκε και πώς παρουσιάζεται. Τα στοιχεία ενός ντετέκτιβ γίνονται δεκτά στο δικαστήριο όταν πληρούν μερικές βασικές προϋποθέσεις, και αυτές καθορίζονται πολύ πριν φτάσει η υπόθεση στην αίθουσα.

Ο οδηγός αυτός εξηγεί αυτές τις προϋποθέσεις με πρακτικό τρόπο. Δεν αντικαθιστά τη συμβουλή του δικηγόρου σας· τη συμπληρώνει.

Προϋπόθεση πρώτη: νόμιμη απόκτηση

Είναι το σημείο που ακυρώνει τις περισσότερες «αποδείξεις». Το άρθρο 19 του Συντάγματος προστατεύει το απόρρητο κάθε μορφής επικοινωνίας και η παράγραφος 3 ορίζει ότι αποδεικτικά μέσα που αποκτήθηκαν κατά παράβαση αυτού και άλλων θεμελιωδών προστασιών δεν λαμβάνονται υπόψη. Επιπλέον, η παράνομη καταγραφή συνομιλιών είναι αδίκημα κατά το άρθρο 370Α ΠΚ.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι κατά κανόνα δεν μπορούν να αξιοποιηθούν:

• ηχογραφήσεις συνομιλιών τρίτων χωρίς τη συναίνεσή τους,
• μηνύματα που αντλήθηκαν από το κινητό ή τον λογαριασμό άλλου ενήλικα χωρίς άδεια,
• δεδομένα θέσης από GPS που τοποθετήθηκε κρυφά σε όχημα άλλου,
• υλικό από το εσωτερικό ιδιωτικού χώρου χωρίς δικαίωμα πρόσβασης.

Η νομολογία έχει εξετάσει κατά καιρούς εξαιρέσεις και ειδικές περιπτώσεις. Αυτές όμως είναι στενές, κρίνονται κατά περίπτωση και δεν αποτελούν ασφαλή βάση για να σχεδιάσετε μια υπόθεση. Ένας σοβαρός ιδιωτικός ερευνητής δεν «ποντάρει» σε αυτές.

Για τα όρια της νόμιμης έρευνας, δείτε αναλυτικά τι επιτρέπεται σε έναν ντετέκτιβ στην Ελλάδα.

Προϋπόθεση δεύτερη: γνησιότητα και ακεραιότητα

Η άλλη πλευρά θα προσπαθήσει να αμφισβητήσει ότι το υλικό είναι αυθεντικό ή ότι δείχνει αυτό που ισχυρίζεστε. Για να αντέξει:

• Διατηρούνται τα αρχικά ψηφιακά αρχεία φωτογραφιών και βίντεο, με τα μεταδεδομένα τους (ημερομηνία, ώρα, συσκευή), χωρίς επεξεργασία.
• Καταγράφεται η αλυσίδα φύλαξης: ποιος δημιούργησε το αρχείο, πότε μεταφέρθηκε, πού φυλάσσεται, ποιος είχε πρόσβαση.
• Το υλικό είναι σε πλαίσιο: ένα στιγμιότυπο χωρίς χρόνο και τοποθεσία λέει λίγα· μια ακολουθία φωτογραφιών με χρονολόγιο λέει πολλά.
• Δεν γίνονται περικοπές που αλλοιώνουν το νόημα. Αν χρειάζεται απόσπασμα για παρουσίαση, το πλήρες αρχείο παραμένει διαθέσιμο.

Προϋπόθεση τρίτη: συνάφεια με το ζητούμενο

Ένα στοιχείο μπορεί να είναι νόμιμο και γνήσιο αλλά άχρηστο, αν δεν αποδεικνύει κάτι που κρίνεται στη δίκη. Γι' αυτό η έρευνα ξεκινά από το νομικό ερώτημα: τι πρέπει να αποδειχθεί; Για παράδειγμα, σε μια διαφορά επιμέλειας δεν μετράει τόσο ένα μεμονωμένο περιστατικό όσο η καταγραφή της καθημερινότητας σε βάθος χρόνου. Ο οδηγός για την επιμέλεια παιδιού το δείχνει αναλυτικά.

Προϋπόθεση τέταρτη: ο άνθρωπος πίσω από το υλικό

Τα φωτογραφικά ντοκουμέντα και οι αναφορές αποκτούν βάρος όταν κάποιος μπορεί να τα στηρίξει. Ο ιδιωτικός ερευνητής μπορεί να εξεταστεί ως μάρτυρας για όσα αντιλήφθηκε ο ίδιος: πού βρισκόταν, τι είδε, πώς κατέγραψε, πώς φύλαξε το υλικό. Μια συγκροτημένη, ήρεμη και συνεπής μαρτυρία είναι συχνά πιο πειστική από οποιαδήποτε εικόνα.

Αυτό προϋποθέτει σημειώσεις πεδίου που κρατούνται την ώρα της έρευνας, με ώρες, τοποθεσίες και παρατηρήσεις. Δεν «ανασυντίθενται» από μνήμης μήνες αργότερα.

Ψηφιακά στοιχεία: μηνύματα, αναρτήσεις, email

Σήμερα πολλές υποθέσεις στηρίζονται σε ψηφιακό υλικό, και εδώ γίνονται τα περισσότερα λάθη. Μερικές βασικές διακρίσεις:

• Μηνύματα που λάβατε εσείς στη δική σας συσκευή είναι κάτι διαφορετικό από μηνύματα που αντλήθηκαν από τη συσκευή άλλου. Τη χρήση τους την εκτιμά ο δικηγόρος σας, αλλά η διατήρησή τους πρέπει να γίνει σωστά από την αρχή.
• Δημόσιες αναρτήσεις μπορούν να καταγραφούν, αλλά χρειάζεται τεκμηρίωση για το πότε και από πού εντοπίστηκαν, γιατί μπορεί να διαγραφούν ή να αλλάξουν.
• Στιγμιότυπα οθόνης είναι χρήσιμα, αλλά από μόνα τους αμφισβητούνται εύκολα. Είναι προτιμότερο να συνοδεύονται από το πλήρες αρχείο της συνομιλίας, τη συσκευή στην οποία βρίσκεται και, όπου χρειάζεται, από τεχνική εξαγωγή.
• Email διατηρούνται καλύτερα στην αρχική τους μορφή, με τις πλήρεις κεφαλίδες, και όχι ως εκτυπώσεις ή προωθήσεις.

Όταν το ψηφιακό υλικό είναι κρίσιμο, ο σωστός τρόπος εξαγωγής και φύλαξης από τη δική σας συσκευή μπορεί να κάνει τη διαφορά ανάμεσα σε ένα στοιχείο που μετράει και σε ένα που απορρίπτεται.

Διαφορετικές διαδικασίες, ίδιες βασικές αρχές

Οι αστικές, οικογενειακές, εργατικές και ποινικές υποθέσεις έχουν διαφορετικούς δικονομικούς κανόνες, και το πώς ακριβώς προσκομίζεται ένα στοιχείο ή εξετάζεται ένας μάρτυρας είναι αντικείμενο του δικηγόρου σας. Το ίδιο ισχύει για τις διαιτησίες και τις διαδικασίες με ασφαλιστικές εταιρείες. Σε όλες όμως ισχύουν οι ίδιες βασικές αρχές: νόμιμη απόκτηση, γνησιότητα, συνάφεια και κάποιος που μπορεί να εξηγήσει πώς προέκυψε το υλικό. Μια έρευνα που σχεδιάζεται με βάση αυτές τις αρχές μπορεί να αξιοποιηθεί σε οποιαδήποτε διαδικασία ακολουθήσει.

Τι περιλαμβάνει ένας φάκελος που αντέχει

Στο τέλος μιας έρευνας για δικαστική χρήση, ο πελάτης και ο δικηγόρος του λαμβάνουν συνήθως:

1. Γραπτή αναφορά με τον σκοπό της έρευνας, τις μεθόδους, τα ευρήματα και τα όριά τους.
2. Αναλυτικό χρονολόγιο με ημερομηνίες, ώρες και τοποθεσίες.
3. Φωτογραφικό ή οπτικοακουστικό υλικό από δημόσιους χώρους, σε αρχική μορφή και σε οργανωμένη παρουσίαση.
4. Στοιχεία από δημόσιες πηγές και μητρώα, με αναφορά της προέλευσης κάθε πληροφορίας.
5. Διαθεσιμότητα του ερευνητή να καταθέσει, εφόσον χρειαστεί.

Μια τελευταία παρατήρηση για τον φάκελο: η μορφή μετράει. Ένα καλά δομημένο χρονολόγιο, με αριθμημένα συνημμένα και σαφείς παραπομπές, διευκολύνει τον δικηγόρο να χτίσει το επιχείρημά του και τον δικαστή να το παρακολουθήσει. Ένας σωρός από φωτογραφίες χωρίς σειρά, όσο εντυπωσιακές κι αν είναι, συχνά χάνει τη δύναμή του.

Συχνά λάθη που ακυρώνουν μια υπόθεση

• «Μαζεύω μόνος μου και μετά το δίνω στον ντετέκτιβ». Αν το υλικό αποκτήθηκε παράνομα, κανείς δεν μπορεί να το «νομιμοποιήσει» αργότερα.
• Επεξεργασία ή προώθηση αρχείων μέσω εφαρμογών που αφαιρούν μεταδεδομένα, πριν κρατηθεί το πρωτότυπο.
• Αντιπαράθεση με τον άλλον πριν ολοκληρωθεί η έρευνα, που οδηγεί σε αλλαγή συμπεριφοράς ή εξαφάνιση στοιχείων.
• Υπερβολικά συμπεράσματα στην αναφορά. Μια αναφορά που λέει μόνο όσα τεκμηριώνονται είναι πιο αξιόπιστη από μια που «προσθέτει».
• Καθυστέρηση: μάρτυρες απομακρύνονται, δημόσιο περιεχόμενο διαγράφεται, καταστάσεις αλλάζουν.

Η σημασία της συνεργασίας με τον δικηγόρο

Οι καλύτερες υποθέσεις είναι αυτές όπου ο δικηγόρος και ο ιδιωτικός ερευνητής συνεργάζονται από την αρχή. Ο δικηγόρος ορίζει τι χρειάζεται να αποδειχθεί και σε ποια μορφή· ο ερευνητής σχεδιάζει πώς θα συγκεντρωθεί νόμιμα. Έτσι αποφεύγεται η συλλογή άσχετου υλικού και κερδίζεται χρόνος.

Το γραφείο μας συνεργάζεται συστηματικά με δικηγόρους, τόσο στη συλλογή στοιχείων όσο και στον εντοπισμό μαρτύρων που μπορούν να ενισχύσουν μια υπόθεση.

Πώς ξεκινάμε

Ο ντετέκτιβ Πέτρος Δρόλιας έχει πάνω από 30 χρόνια εμπειρίας και περισσότερες από 1.500 υποθέσεις. Κάθε συνεργασία ξεκινά με δωρεάν, εμπιστευτική συνάντηση χωρίς δέσμευση, όπου συζητάμε τι πρέπει να αποδειχθεί και αν μπορεί να γίνει νόμιμα. Ακολουθεί σαφές πλάνο και γραπτή εκτίμηση κόστους πριν την έναρξη.

Καλέστε στο 210 321 2200 (24 ώρες) ή στο 699 321 2200, γράψτε στο contact@ldi.gr ή επισκεφθείτε το γραφείο στην Αιόλου 104, κοντά στον σταθμό Ομόνοια.