Επιμέλεια παιδιού: πώς τεκμηριώνεται η καθημερινότητα

Στις υποθέσεις επιμέλειας παιδιού, το δικαστήριο δεν αποφασίζει με βάση το ποιος γονέας έχει «δίκιο» στον χωρισμό. Αποφασίζει με βάση το συμφέρον του παιδιού. Και το συμφέρον του παιδιού κρίνεται, σε μεγάλο βαθμό, από την καθημερινότητά του: ποιος το φροντίζει, πώς περνά τις ημέρες του, αν είναι ασφαλές, αν διατηρεί σταθερές σχέσεις και με τους δύο γονείς.

Γι’ αυτό, η τεκμηρίωση της καθημερινότητας είναι συχνά πιο σημαντική από οποιοδήποτε «δραματικό» στοιχείο. Σε αυτόν τον οδηγό εξηγούμε, με βάση την πολυετή συνεργασία μας με δικηγόρους οικογενειακού δικαίου, πώς καταγράφετε σωστά και νόμιμα αυτή την καθημερινότητα και ποια λάθη πρέπει να αποφύγετε. Οι νομικές εκτιμήσεις ανήκουν πάντα στον δικηγόρο σας.

Τι εξετάζει πραγματικά το δικαστήριο

Χωρίς να υπεισέλθουμε σε νομικές λεπτομέρειες, τα ερωτήματα που συνήθως έχουν σημασία είναι πρακτικά:

• Ποιος γονέας έχει φροντίσει το παιδί στην καθημερινότητα: σχολείο, γιατροί, δραστηριότητες, φαγητό, ύπνος;
• Είναι σταθερό το περιβάλλον του παιδιού;
• Τηρείται το πρόγραμμα επικοινωνίας με τον άλλον γονέα;
• Υπάρχουν συνθήκες που θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια ή την υγεία του παιδιού;
• Πώς συνεργάζονται οι γονείς; Διευκολύνει ο καθένας τη σχέση του παιδιού με τον άλλον;

Η πρόσφατη νομοθεσία δίνει μεγάλη έμφαση στη συμμετοχή και των δύο γονέων. Αυτό σημαίνει ότι ένας γονέας που δυσκολεύει χωρίς σοβαρό λόγο τη σχέση του παιδιού με τον άλλον, συχνά βλάπτει τη δική του θέση.

Ο πιο πολύτιμος σύμμαχος: ένα ήρεμο ημερολόγιο

Το πιο απλό και ίσως πιο χρήσιμο εργαλείο είναι ένα ημερολόγιο που κρατάτε εσείς. Όχι ένα «ημερολόγιο παραπόνων», αλλά μια ήρεμη, πραγματολογική καταγραφή.

Τι να καταγράφετε

• ημερομηνίες και ώρες παραλαβής και παράδοσης του παιδιού, και κάθε καθυστέρηση ή ακύρωση
• επισκέψεις σε γιατρούς, συναντήσεις με εκπαιδευτικούς, δραστηριότητες, και ποιος γονέας ήταν παρών
• αλλαγές στην υγεία, στον ύπνο, στη διάθεση ή στη σχολική επίδοση του παιδιού
• περιστατικά που αφορούν την ασφάλεια, όπως ένα παιδί που επέστρεψε χωρίς τα φάρμακά του
• την επικοινωνία με τον άλλον γονέα για θέματα του παιδιού

Πώς να το γράφετε

• την ίδια ημέρα, όσο τα γεγονότα είναι νωπά
• με γεγονότα, όχι ερμηνείες: «Το παιδί παραδόθηκε στις 21:40 αντί για 19:00, χωρίς ειδοποίηση», όχι «ήταν πάλι ανεύθυνος»
• χωρίς να ρωτάτε το παιδί για λεπτομέρειες ώστε να γεμίσετε το ημερολόγιο

Ένα τέτοιο ημερολόγιο δεν αποτελεί από μόνο του απόδειξη, αλλά βοηθά τον δικηγόρο σας να οργανώσει την υπόθεση και να εντοπίσει τι αξίζει να τεκμηριωθεί περαιτέρω.

Έγγραφα και μάρτυρες

Πέρα από το ημερολόγιο, υπάρχουν στοιχεία που προκύπτουν φυσικά από την καθημερινή ζωή:

• Σχολικά στοιχεία. Βεβαιώσεις, βαθμολογίες, απουσίες, επικοινωνία με το σχολείο. Δείχνουν ποιος γονέας είναι ενεργά παρών.
• Ιατρικά στοιχεία. Ποιος συνοδεύει το παιδί στον γιατρό, ποιος διαχειρίζεται θεραπείες.
• Αποδείξεις δαπανών. Δίδακτρα, δραστηριότητες, ρούχα, ιατρικά έξοδα.
• Γραπτή επικοινωνία με τον άλλον γονέα. Μηνύματα και email που έχετε ανταλλάξει εσείς. Κρατήστε την επικοινωνία σας ευγενική και σύντομη, γιατί κάποια στιγμή μπορεί να τη διαβάσει τρίτος.
• Μάρτυρες. Εκπαιδευτικοί, προπονητές, παιδίατροι, γείτονες, συγγενείς που γνωρίζουν την καθημερινότητα του παιδιού από πρώτο χέρι.

Πού βοηθά ένας ιδιωτικός ερευνητής

Υπάρχουν περιπτώσεις όπου τα παραπάνω δεν αρκούν, επειδή το ζήτημα αφορά τι συμβαίνει όταν το παιδί είναι με τον άλλον γονέα. Σε αυτές, ένας ιδιωτικός ερευνητής μπορεί να τεκμηριώσει συγκεκριμένα γεγονότα με παρατήρηση σε δημόσιους χώρους. Για παράδειγμα:

• αν ένα μικρό παιδί μένει συστηματικά χωρίς επίβλεψη σε δημόσιο χώρο
• αν ο γονέας οδηγεί με το παιδί σε κατάσταση που προκαλεί ανησυχία
• αν το παιδί δεν πηγαίνει στις δραστηριότητες ή στο σχολείο τις ημέρες που βρίσκεται με τον άλλον γονέα
• αν ο γονέας διαμένει πράγματι στη διεύθυνση που δηλώνει
• αν το παιδί εκτίθεται σε πρόσωπα ή χώρους που θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλειά του

Η παρατήρηση γίνεται για συγκεκριμένο ερώτημα και διάστημα, με απόλυτη διακριτικότητα απέναντι στο παιδί, και με σεβασμό στον Κανονισμό 2016/679 (GDPR) και στον ν. 4624/2019. Το παραδοτέο είναι γραπτή αναφορά με χρονολόγιο και, όπου είναι νόμιμο και σχετικό, υλικό από δημόσιους χώρους. Ο ερευνητής μπορεί επίσης να καταθέσει ως μάρτυρας. Περισσότερα στη σελίδα για τη συλλογή στοιχείων για δικαστική χρήση.

Είναι εξίσου σημαντικό τι δεν κάνει ο ερευνητής: δεν προσεγγίζει το παιδί, δεν συζητά μαζί του, δεν φωτογραφίζει το παιδί περισσότερο από όσο είναι απολύτως απαραίτητο για να τεκμηριωθεί ένα γεγονός.

Πώς οργανώνετε τα στοιχεία για τον δικηγόρο σας

Ο δικηγόρος σας δεν έχει χρόνο να ψάξει σε εκατοντάδες στιγμιότυπα οθόνης και χαρτιά. Όσο καλύτερα οργανωμένα του τα δώσετε, τόσο πιο αποτελεσματικά μπορεί να τα αξιοποιήσει.

1. Ένα κεντρικό χρονολόγιο. Συγκεντρώστε τα σημαντικά γεγονότα από το ημερολόγιό σας σε μια λίστα με ημερομηνία, σύντομη περιγραφή και ένδειξη για το αν υπάρχει υποστηρικτικό στοιχείο.
2. Φάκελοι ανά θέμα. Σχολείο, υγεία, πρόγραμμα επικοινωνίας, δαπάνες, επικοινωνία με τον άλλον γονέα.
3. Πρωτότυπα και αντίγραφα. Κρατήστε τα πρωτότυπα σε ασφαλές σημείο και δώστε αντίγραφα. Για ψηφιακά μηνύματα, κρατήστε τη συσκευή όπου βρίσκονται και μην τα διαγράφετε.
4. Λίστα μαρτύρων. Ονόματα, ρόλος στη ζωή του παιδιού και τι γνωρίζει ο καθένας από πρώτο χέρι.
5. Ερωτήματα για περαιτέρω τεκμηρίωση. Σημειώστε τι ανησυχεί εσάς αλλά δεν μπορείτε να το τεκμηριώσετε μόνοι σας. Αυτό είναι συχνά το σημείο όπου μπορεί να βοηθήσει ένας ερευνητής.

Τα λάθη που κοστίζουν

Σε υποθέσεις επιμέλειας, οι γονείς κάνουν συχνά λάθη από αγωνία. Αυτά είναι τα πιο σοβαρά:

1. Κρυφές ηχογραφήσεις ή κάμερες. Η καταγραφή συνομιλιών του άλλου γονέα ή η τοποθέτηση κάμερας στον χώρο του προσκρούει στο άρθρο 370Α του Ποινικού Κώδικα και στο απόρρητο του άρθρου 19 του Συντάγματος. Ό,τι αποκτηθεί έτσι δεν λαμβάνεται υπόψη.
2. Πρόσβαση στο κινητό ή στους λογαριασμούς του άλλου. Ίδιοι κίνδυνοι, ίδιο αποτέλεσμα.
3. Εφαρμογές παρακολούθησης στο κινητό του παιδιού για να μάθετε τι κάνει ο άλλος γονέας. Οι γονικοί έλεγχοι υπάρχουν για την ασφάλεια του παιδιού, όχι για να παρακολουθείται ο άλλος γονέας μέσω αυτού. Για τη σωστή, αναλογική χρήση τους, δείτε τη σελίδα για τον έλεγχο ανηλίκων.
4. Ανάκριση του παιδιού. Το παιδί δεν είναι μάρτυρας ούτε αγγελιοφόρος. Οι ερωτήσεις μετά από κάθε επίσκεψη το φορτώνουν με ενοχές.
5. Δημόσιες αναρτήσεις. Οτιδήποτε γράφετε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τον άλλον γονέα ή τη διαμάχη μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναντίον σας.
6. Παρεμπόδιση της επικοινωνίας. Ακόμη κι αν είστε θυμωμένοι, η μη τήρηση του προγράμματος επικοινωνίας χωρίς σοβαρό λόγο βλάπτει τη θέση σας.

Όταν υπάρχει άμεσος κίνδυνος

Αν πιστεύετε ότι το παιδί κινδυνεύει άμεσα, μην περιμένετε τεκμηρίωση. Επικοινωνήστε με την αστυνομία και ενημερώστε τον δικηγόρο σας. Η τεκμηρίωση από ιδιωτικό ερευνητή είναι εργαλείο για σταδιακή, οργανωμένη αντιμετώπιση, όχι για επείγουσες καταστάσεις.

Πώς ξεκινάμε

Αν βρίσκεστε σε διαδικασία επιμέλειας ή την προετοιμάζετε, ξεκινήστε από τον δικηγόρο σας και ορίστε μαζί του τι πρέπει να τεκμηριωθεί. Στη συνέχεια, μπορούμε να συζητήσουμε, εμπιστευτικά, δωρεάν και χωρίς δέσμευση, αν και πώς μπορεί να βοηθήσει μια νόμιμη, στοχευμένη έρευνα. Συνεργαζόμαστε τακτικά με δικηγόρους, και μπορούμε να συναντηθούμε μαζί του στο γραφείο μας στην Αιόλου 104, κοντά στην Ομόνοια.

Αν προχωρήσουμε, λαμβάνετε γραπτό σχέδιο και εξατομικευμένη εκτίμηση κόστους πριν την έναρξη. Καλέστε μας οποιαδήποτε ώρα στο 210 321 2200 ή στο 699 321 2200, ή γράψτε στο contact@ldi.gr. Αν το ζήτημα συνδέεται με απιστία, διαβάστε και το άρθρο μας απιστία και διαζύγιο: τι μετράει πραγματικά.