Ανώνυμος εκβιαστής στο διαδίκτυο: τι μπορεί να γίνει νόμιμα

«Αν δεν πληρώσεις μέχρι αύριο, θα το δουν όλοι». Το μήνυμα έρχεται από ένα προφίλ χωρίς φωτογραφία, ένα email με τυχαίους χαρακτήρες ή έναν αριθμό εξωτερικού. Ο ανώνυμος εκβιαστής στο διαδίκτυο μπορεί να απειλεί με δημοσίευση προσωπικού υλικού, με διάδοση πληροφοριών για την επαγγελματική σας ζωή, με δημοσιοποίηση δεδομένων της επιχείρησής σας ή με ψευδείς κατηγορίες. Σε όλες τις περιπτώσεις, η αίσθηση είναι η ίδια: ότι απέναντί σας βρίσκεται κάποιος αόρατος, που δεν μπορεί να αγγιχτεί.

Αυτό δεν ισχύει. Η ανωνυμία στο διαδίκτυο είναι σχετική, και υπάρχει νόμιμη διαδρομή για την ταυτοποίηση. Σε αυτό το άρθρο εξηγούμε τι κάνετε εσείς από την πρώτη στιγμή, τι προβλέπει ο νόμος, πώς δουλεύει η ταυτοποίηση και ποιος είναι ο ρόλος ενός ιδιωτικού ερευνητή.

Οι μορφές του διαδικτυακού εκβιασμού

Ο διαδικτυακός εκβιασμός δεν είναι ένα ενιαίο φαινόμενο. Οι πιο συνηθισμένες μορφές που συναντάμε:

• Απειλή δημοσίευσης προσωπικού υλικού, πραγματικού ή κατασκευασμένου. Για το ειδικό σενάριο του sextortion, δείτε τον οδηγό για τον εκβιασμό με προσωπικό υλικό.
• Απειλή αποκάλυψης πληροφοριών στον σύντροφο, στον εργοδότη ή στην οικογένεια.
• Εκβιασμός επιχειρήσεων με απειλή δημοσίευσης δεδομένων πελατών, αρνητικών κριτικών ή ψευδών καταγγελιών.
• Μαζικά μηνύματα «μπλόφας» που ισχυρίζονται ότι έχουν παραβιάσει τη συσκευή σας, χωρίς να έχουν τίποτα.
• Εκβιασμός από γνωστό πρόσωπο που κρύβεται πίσω από ψεύτικο λογαριασμό, συχνά μετά από χωρισμό ή επαγγελματική διαφορά.

Η διάκριση έχει σημασία, γιατί η αντιμετώπιση διαφέρει. Ένα μαζικό μήνυμα μπλόφας χρειάζεται κυρίως ψυχραιμία. Ένας στοχευμένος εκβιασμός από πρόσωπο που σας γνωρίζει χρειάζεται τεκμηρίωση και γρήγορη νομική κίνηση.

Τι κάνετε τις πρώτες ώρες

1. Μην πληρώσετε και μη διαπραγματευτείτε. Η πληρωμή σπάνια τερματίζει τον εκβιασμό, και κάθε συνομιλία δίνει στον δράστη περισσότερες πληροφορίες και περισσότερη πίεση.
2. Μη διαγράψετε τίποτα. Ούτε τα μηνύματα, ούτε τον λογαριασμό από τον οποίο ήρθαν, ούτε τη συνομιλία.
3. Διατηρήστε τα στοιχεία σωστά. Στιγμιότυπα που φαίνονται η ημερομηνία, η ώρα και το όνομα χρήστη ή η διεύθυνση του αποστολέα. Αντιγράψτε τους συνδέσμους προφίλ, όχι μόνο τα εμφανιζόμενα ονόματα, που αλλάζουν εύκολα. Για email, κρατήστε το πλήρες μήνυμα.
4. Κλειδώστε τους λογαριασμούς σας. Ιδιωτικό προφίλ, κρυφή λίστα φίλων, αλλαγή κωδικών, έλεγχος ταυτότητας δύο παραγόντων. Αυτό περιορίζει τη δυνατότητα του δράστη να βρει και να στοχεύσει τους δικούς σας.
5. Μιλήστε με έναν άνθρωπο που εμπιστεύεστε. Η απομόνωση είναι το μεγαλύτερο όπλο του εκβιαστή.
6. Κάντε καταγγελία στη Διεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος ή στο πλησιέστερο αστυνομικό τμήμα.

Τι προβλέπει ο νόμος

Ο εκβιασμός και οι απειλές είναι αδικήματα που τιμωρούνται από τον Ποινικό Κώδικα, ανεξάρτητα από το αν διαπράττονται πρόσωπο με πρόσωπο ή μέσω διαδικτύου. Όταν το υλικό με το οποίο απειλεί ο δράστης αποκτήθηκε με παράνομη παρακολούθηση ή καταγραφή, μπορεί να συντρέχει και το αδίκημα του άρθρου 370Α ΠΚ. Η δημοσίευση προσωπικών σας δεδομένων, όπως φωτογραφιών, διευθύνσεων ή πληροφοριών για την ιδιωτική σας ζωή, συνιστά επιπλέον παραβίαση του GDPR και του ν. 4624/2019, κάτι που στηρίζει αιτήματα αφαίρεσης.

Το σημαντικότερο πρακτικά: ως θύμα δεν χρειάζεται να αποδείξετε εσείς ποιος είναι ο δράστης για να καταγγείλετε. Αρκεί να τεκμηριώσετε το περιστατικό.

Πώς ταυτοποιείται νόμιμα ο δράστης

Κάθε λογαριασμός, όσο ανώνυμος κι αν φαίνεται, αφήνει ίχνη: στοιχεία εγγραφής, διευθύνσεις σύνδεσης, συσκευές, μεθόδους πληρωμής. Αυτά τα δεδομένα τα διαθέτουν οι πλατφόρμες και οι πάροχοι, και τα παραδίδουν μόνο στις αρμόδιες αρχές, μέσα από τη νόμιμη διαδικασία που ενεργοποιείται με την καταγγελία. Κανένας ιδιώτης, ούτε ιδιωτικός ερευνητής, δεν έχει νόμιμη πρόσβαση σε αυτά.

Παράλληλα με την έρευνα των αρχών, υπάρχει πολλή δουλειά που μπορεί να γίνει νόμιμα με ανοιχτές πηγές και με ανάλυση των στοιχείων που ήδη έχετε:

• σύγκριση ύφους, εκφράσεων και ωρών δραστηριότητας με γνωστά πρόσωπα
• εντοπισμός άλλων λογαριασμών που χρησιμοποιούν ίδιες φωτογραφίες, ονόματα χρήστη ή στοιχεία επικοινωνίας
• ανάλυση του τι γνωρίζει ο δράστης, που συχνά περιορίζει τον κύκλο των πιθανών προσώπων
• χρονολόγιο των επαφών, που δείχνει μοτίβα

Τα ευρήματα αυτά δεν «ταυτοποιούν» από μόνα τους. Όταν όμως οργανωθούν σωστά και παραδοθούν στις αρχές μέσω του δικηγόρου σας, μπορούν να κατευθύνουν την έρευνα πολύ πιο γρήγορα. Για το πότε τέτοια στοιχεία γίνονται δεκτά στη δικαστική διαδικασία, δείτε το άρθρο για τα αποδεικτικά στοιχεία στο δικαστήριο.

Τι δεν πρέπει να κάνετε

• Μη δημιουργήσετε ψεύτικο προφίλ για να «ξεγελάσετε» τον δράστη.
• Μην προσπαθήσετε να μπείτε στους λογαριασμούς του ή να τον «χακάρετε». Είναι παράνομο και καταστρέφει τη θέση σας.
• Μη δημοσιοποιήσετε τις υποψίες σας για συγκεκριμένο πρόσωπο. Αν κάνετε λάθος, εκτίθεστε εσείς νομικά.
• Μην πληρώσετε «ειδικούς» που υπόσχονται να εντοπίσουν τον δράστη μέσα σε ώρες με «τεχνικά μέσα».

Αφαίρεση του υλικού

Αν το υλικό έχει ήδη δημοσιευτεί, η αφαίρεσή του προχωρά παράλληλα με την καταγγελία. Οι μεγάλες πλατφόρμες έχουν διαδικασίες για υλικό που δημοσιεύτηκε χωρίς συναίνεση, και ο GDPR στηρίζει αιτήματα διαγραφής από ιστοσελίδες και μηχανές αναζήτησης. Η ταχύτητα μετράει, γιατί περιορίζει την αναπαραγωγή.

Όταν ο στόχος είναι η επιχείρησή σας

Ο εκβιασμός επιχειρήσεων έχει τις δικές του ιδιαιτερότητες. Ο δράστης μπορεί να απειλεί με δημοσίευση δεδομένων πελατών, με κύμα αρνητικών κριτικών, με ψευδείς καταγγελίες σε αρχές ή με αποκάλυψη εσωτερικών εγγράφων. Σε αυτή την περίπτωση, εκτός από τα βήματα που περιγράψαμε:

1. Ορίστε ένα πρόσωπο που χειρίζεται το θέμα, ώστε να μην απαντούν διαφορετικοί εργαζόμενοι σε διαφορετικά μηνύματα.
2. Ενημερώστε τον νομικό σας σύμβουλο και τον υπεύθυνο πληροφορικής την ίδια μέρα.
3. Εκτιμήστε τι μπορεί πράγματι να έχει ο δράστης. Οι απειλές συχνά υπερβάλλουν. Ένας γρήγορος έλεγχος του τι πραγματικά εκτέθηκε δείχνει πόσο σοβαρή είναι η κατάσταση.
4. Εξετάστε τις υποχρεώσεις σας βάσει GDPR, αν εμπλέκονται προσωπικά δεδομένα πελατών ή εργαζομένων.
5. Σκεφτείτε την προέλευση. Οι πληροφορίες με τις οποίες απειλεί ο δράστης δείχνουν συχνά από πού προήλθαν: από πρώην εργαζόμενο, από συνεργάτη, από παραβιασμένο λογαριασμό.

Το τελευταίο σημείο είναι συχνά το πιο χρήσιμο για την έρευνα. Ένας εκβιαστής που γνωρίζει εσωτερικές λεπτομέρειες δεν είναι, συνήθως, εντελώς ξένος.

Η ψυχολογική πλευρά

Ο εκβιασμός στοχεύει περισσότερο στο συναίσθημα παρά στην πληροφορία. Ντροπή, φόβος και απομόνωση είναι ακριβώς αυτά που χρειάζεται ο δράστης για να πετύχει. Γι' αυτό η απόφαση να μιλήσετε σε έναν άνθρωπο που εμπιστεύεστε, σε έναν δικηγόρο ή σε έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας δεν είναι αδυναμία, είναι η πρώτη πραγματική κίνηση άμυνας. Όσο νωρίτερα σπάσει η μυστικότητα, τόσο λιγότερη δύναμη έχει η απειλή.

Πώς ξεκινάμε

Στο γραφείο του Πέτρου Δρόλια, με πάνω από 30 χρόνια εμπειρίας στις ιδιωτικές έρευνες, χειριζόμαστε υποθέσεις εκβιασμού με απόλυτη εχεμύθεια και πάντα μέσα στα όρια του νόμου: οργανώνουμε τη συλλογή στοιχείων ώστε να στηρίξει την καταγγελία, ερευνούμε ανοιχτές πηγές, συνεργαζόμαστε με τον δικηγόρο σας και υποστηρίζουμε την αφαίρεση υλικού. Αν δεν ξέρετε από πού να ξεκινήσετε, ο οδηγός υπόθεσης σας βοηθά να οργανώσετε τα στοιχεία σας.

Η πρώτη συζήτηση είναι δωρεάν, εμπιστευτική και χωρίς δέσμευση. Καλέστε μας 24/7 στο 210 321 2200 ή στο 699 321 2200, ή γράψτε μας στο contact@ldi.gr.