Έλεγχος υποψήφιου ενοικιαστή: τι μπορεί να ελεγχθεί νόμιμα

Για πολλούς ιδιοκτήτες, ένα διαμέρισμα που νοικιάζεται είναι συμπλήρωμα σύνταξης, μέρος του οικογενειακού προϋπολογισμού ή η μόνη επένδυση μιας ζωής. Ένας ενοικιαστής που σταματά να πληρώνει, φθείρει το ακίνητο ή το υπεκμισθώνει χωρίς άδεια μπορεί να μετατρέψει αυτή την επένδυση σε πολυετή ταλαιπωρία με δικαστήρια και έξοδα.

Ο έλεγχος υποψήφιου ενοικιαστή πριν την υπογραφή είναι λοιπόν λογικός. Πρέπει όμως να γίνεται με σεβασμό στα προσωπικά δεδομένα και στην αξιοπρέπεια του υποψηφίου. Σε αυτόν τον οδηγό εξηγούμε τι μπορεί νόμιμα να ελεγχθεί, τι όχι, και πότε έχει νόημα η εμπλοκή ενός ιδιωτικού ερευνητή.

Η βασική αρχή: αναλογικότητα

Ο Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων (GDPR) και ο ν. 4624/2019 ισχύουν και για τον ιδιώτη που νοικιάζει το ακίνητό του. Στην πράξη αυτό σημαίνει:

• Ζητάτε μόνο τα στοιχεία που χρειάζεστε για να αποφασίσετε αν θα συνάψετε τη μίσθωση.
• Ενημερώνετε τον υποψήφιο για το τι ζητάτε και γιατί.
• Δεν κρατάτε έγγραφα υποψηφίων που δεν επιλέξατε περισσότερο από όσο χρειάζεται.
• Φυλάσσετε τα αντίγραφα με ασφάλεια, όχι σε κοινόχρηστο φάκελο ή σε ανοιχτή συνομιλία.

Ο έλεγχος δεν είναι ανάκριση. Ένας σοβαρός υποψήφιος ενοικιαστής συνήθως καταλαβαίνει και αποδέχεται εύλογα αιτήματα, αρκεί να γίνονται με διαφάνεια. Μια σύντομη, γραπτή ενημέρωση για το ποια στοιχεία ζητάτε, για ποιο σκοπό και πόσο καιρό θα τα κρατήσετε δείχνει σοβαρότητα και από τη δική σας πλευρά.

Τι μπορείτε να ζητήσετε από τον ίδιο

Ταυτότητα

Το πρώτο και αυτονόητο: ότι ο υποψήφιος είναι αυτός που λέει. Ελέγξτε το έγγραφο ταυτότητας και βεβαιωθείτε ότι τα στοιχεία ταιριάζουν με αυτά που θα γραφτούν στο μισθωτήριο. Αν ο ενοικιαστής είναι εταιρεία, ζητήστε τα στοιχεία της και ελέγξτε τα στο ΓΕΜΗ.

Δυνατότητα πληρωμής

Μπορείτε να ζητήσετε, με τη συγκατάθεσή του, έγγραφα που δείχνουν ότι μπορεί να ανταποκριθεί στο μίσθωμα: βεβαίωση αποδοχών, εκκαθαριστικό σημείωμα ή αντίστοιχο έγγραφο για ελεύθερους επαγγελματίες. Ζητήστε όσα χρειάζεστε, όχι ολόκληρο το οικονομικό του ιστορικό.

Αναφορά από προηγούμενο ιδιοκτήτη

Ένα στοιχείο επικοινωνίας του προηγούμενου ιδιοκτήτη είναι από τις πιο χρήσιμες πληροφορίες. Μια σύντομη συζήτηση μαζί του λέει πολλά για τη συνέπεια των πληρωμών και τη φροντίδα του ακινήτου. Προσοχή μόνο: ο «προηγούμενος ιδιοκτήτης» μπορεί να είναι φίλος του υποψηφίου. Διασταυρώστε ότι το πρόσωπο είναι πράγματι ιδιοκτήτης της κατοικίας που αναφέρεται.

Εγγυήσεις

Η εγγύηση και, όπου συμφωνείται, ο εγγυητής είναι μέσα προστασίας που προβλέπονται στη συμφωνία. Ο δικηγόρος σας μπορεί να σας συμβουλεύσει για τη σωστή διατύπωση στο μισθωτήριο.

Τι δεν μπορείτε να κάνετε

• Να ζητήσετε στοιχεία που δεν σχετίζονται με τη μίσθωση, όπως θρήσκευμα, πολιτικές πεποιθήσεις ή ιατρικό ιστορικό.
• Να αποκτήσετε τραπεζικά, φορολογικά ή τηλεπικοινωνιακά δεδομένα του υποψηφίου από τρίτους.
• Να αποκτήσετε το ποινικό του μητρώο χωρίς τον ίδιο. Το απόσπασμα το εκδίδει μόνο ο ενδιαφερόμενος, και η απαίτησή του σε μίσθωση κατοικίας πρέπει να σταθμιστεί προσεκτικά. Περισσότερα για τη νόμιμη διαδικασία θα βρείτε στη σελίδα για τους ελέγχους ποινικού μητρώου.
• Να ελέγξετε τους λογαριασμούς του στα κοινωνικά δίκτυα με ψεύτικο προφίλ ή να ζητήσετε κωδικούς.
• Να δημοσιοποιήσετε στοιχεία του υποψηφίου σε ομάδες ιδιοκτητών ή στο διαδίκτυο.

Για τα όρια της επεξεργασίας προσωπικών δεδομένων σε μια ιδιωτική έρευνα, δείτε το άρθρο μας για ντετέκτιβ και GDPR.

Σημάδια που θέλουν προσοχή

Κανένα από τα παρακάτω δεν αποκλείει από μόνο του έναν υποψήφιο. Δικαιολογούν όμως περισσότερη προσοχή:

• Βιάζεται υπερβολικά να υπογράψει και να μπει στο ακίνητο, χωρίς να ενδιαφέρεται για λεπτομέρειες.
• Προσφέρει να πληρώσει πολλούς μήνες μετρητά, αλλά αποφεύγει να δώσει στοιχεία ταυτότητας ή εργασίας.
• Δεν μπορεί ή δεν θέλει να δώσει στοιχεία προηγούμενου ιδιοκτήτη.
• Τα στοιχεία που δίνει για τον εργοδότη του δεν επιβεβαιώνονται.
• Το όνομα στο μισθωτήριο θα είναι διαφορετικό από το πρόσωπο που θα μείνει στο ακίνητο.

Η προσφορά πολλών μηνών μετρητοίς είναι ιδιαίτερα ελκυστική για τον ιδιοκτήτη, αλλά μπορεί να συνδέεται με χρήση του ακινήτου για σκοπούς που δεν θα δεχόσασταν. Η άλλη πλευρά της ίδιας αγοράς, οι απάτες εις βάρος ενοικιαστών, περιγράφεται στον οδηγό για τις απάτες με ενοίκια και προκαταβολές.

Όταν μεσολαβεί μεσίτης

Αν η μίσθωση γίνεται μέσω μεσιτικού γραφείου, ένα μέρος του αρχικού ελέγχου γίνεται συνήθως από εκείνο. Αυτό δεν σημαίνει ότι η ευθύνη της απόφασης μεταφέρεται. Ρωτήστε ποια ακριβώς έγγραφα ζητήθηκαν και ελέγχθηκαν, αν ο μεσίτης μίλησε με τον προηγούμενο ιδιοκτήτη και τι προέκυψε. Ζητήστε να γνωρίσετε τον υποψήφιο και οι ίδιοι πριν την υπογραφή. Ο μεσίτης έχει συμφέρον να κλείσει η μίσθωση. Εσείς έχετε συμφέρον να κλείσει σωστά.

Η γνωριμία και η επίσκεψη στο ακίνητο

Πολλά από όσα χρειάζεστε να ξέρετε δεν βρίσκονται σε έγγραφα, αλλά στη συνάντηση. Δείξτε το ακίνητο εσείς, όχι μόνο μέσω μεσίτη, και αφιερώστε χρόνο σε μια χαλαρή συζήτηση. Ρωτήστε γιατί μετακομίζει, πόσα άτομα θα μένουν, αν υπάρχουν κατοικίδια, πώς σκοπεύει να χρησιμοποιήσει τον χώρο.

Δεν πρόκειται για ανάκριση, αλλά για τον τρόπο που δύο άνθρωποι που θα συνεργαστούν για χρόνια γνωρίζονται. Οι απαντήσεις συνήθως είναι απλές και λογικές. Όταν όμως δεν συμφωνούν με όσα γράφουν τα έγγραφα, ή όταν η ιστορία αλλάζει από τη μία συνάντηση στην άλλη, αυτό είναι πληροφορία.

Καταγράψτε την κατάσταση του ακινήτου

Ο έλεγχος του ενοικιαστή έχει και ένα συμπληρωματικό σκέλος που συχνά ξεχνιέται: την τεκμηρίωση του ίδιου του ακινήτου. Πριν παραδώσετε τα κλειδιά:

• Φωτογραφίστε αναλυτικά κάθε χώρο, με ημερομηνία.
• Καταγράψτε τον εξοπλισμό και την κατάστασή του σε ένα πρωτόκολλο παράδοσης που θα υπογράψουν και οι δύο πλευρές.
• Σημειώστε τις ενδείξεις των μετρητών.

Αν προκύψει διαφορά στο τέλος της μίσθωσης, αυτά τα στοιχεία είναι συχνά πιο χρήσιμα από οποιονδήποτε έλεγχο έγινε στην αρχή.

Πότε έχει νόημα ένας επαγγελματικός έλεγχος

Για τις περισσότερες μισθώσεις, τα έγγραφα και μια συζήτηση με τον προηγούμενο ιδιοκτήτη αρκούν. Ένας επαγγελματικός έλεγχος από ιδιωτικό ερευνητή έχει νόημα όταν:

• πρόκειται για ακίνητο υψηλής αξίας, επιπλωμένο ή με ακριβό εξοπλισμό
• πρόκειται για επαγγελματική μίσθωση, όπου η αξιοπιστία της επιχείρησης είναι κρίσιμη
• ο ιδιοκτήτης ζει μακριά, για παράδειγμα στο εξωτερικό, και δεν μπορεί να δει τον υποψήφιο από κοντά
• υπάρχει ήδη κάποια ένδειξη που προκαλεί ανησυχία

Η έρευνα ιστορικού σε αυτή την περίπτωση περιλαμβάνει επιβεβαίωση ταυτότητας και εργασίας, έλεγχο δημόσιων πηγών και μητρώων, και, όπου είναι αναλογικό, διακριτικές επιτόπιες διαπιστώσεις για την προηγούμενη κατοικία. Ο έλεγχος καλύπτει ακίνητα στην Αθήνα και σε όλη την Ελλάδα μέσω του δικτύου συνεργατών μας.

Αν το πρόβλημα έχει ήδη εμφανιστεί

Αν ο ενοικιαστής έχει σταματήσει να πληρώνει, έχει εγκαταλείψει το ακίνητο αφήνοντας οφειλές ή δεν μπορείτε να τον βρείτε, ο δικηγόρος σας θα κινήσει τις νόμιμες διαδικασίες. Ο εντοπισμός οφειλέτη μπορεί να βοηθήσει να βρεθεί η τρέχουσα διεύθυνσή του και να τεκμηριωθεί η κατάσταση, ώστε η διαδικασία να μη μείνει στα χαρτιά.

Επόμενα βήματα

Ο έλεγχος υποψήφιου ενοικιαστή είναι επένδυση σε ησυχία. Γίνεται όμως σωστά μόνο όταν σέβεται τον νόμο και τον άνθρωπο απέναντί σας. Ο ιδιωτικός ερευνητής Πέτρος Δρόλιας, με πάνω από 30 χρόνια εμπειρίας, μπορεί να σας βοηθήσει να αποφασίσετε με βάση στοιχεία και όχι εντυπώσεις.

Η πρώτη συζήτηση είναι δωρεάν, εμπιστευτική και χωρίς δέσμευση, και θα λάβετε γραπτή εκτίμηση κόστους πριν από την έναρξη. Καλέστε μας όλο το 24ωρο στο 210 321 2200.