Υποκλοπή ταυτότητας: όταν κάποιος χρησιμοποιεί τα στοιχεία σας

Η υποκλοπή ταυτότητας συμβαίνει όταν κάποιος χρησιμοποιεί τα προσωπικά σας στοιχεία, όπως ονοματεπώνυμο, αριθμό ταυτότητας, ΑΦΜ, φωτογραφίες ή διεύθυνση, για να εμφανιστεί ως εσείς. Ο σκοπός μπορεί να είναι οικονομικός, όπως ένα δάνειο ή μια αγορά με δόσεις, αλλά μπορεί να είναι και προσωπικός: ένα ψεύτικο προφίλ που σας εκθέτει, μηνύματα σε γνωστούς σας στο όνομά σας, μια συνδρομή ή ένα συμβόλαιο που δεν υπογράψατε ποτέ.

Συχνά το θύμα το καταλαβαίνει αργά, όταν έρθει μια επιστολή για οφειλή ή όταν ένας φίλος ρωτήσει «τι ήταν αυτό που μου έστειλες;». Όσο πιο γρήγορα αντιδράσετε, τόσο περιορίζεται η ζημιά.

Πώς γίνεται συνήθως η υποκλοπή

Δεν χρειάζεται πάντα εξελιγμένη τεχνολογία. Οι συνηθέστεροι δρόμοι είναι απλοί:

• Phishing. Ένα SMS ή email που μοιάζει να έρχεται από τράπεζα, courier ή δημόσια υπηρεσία σας ζητά να «επιβεβαιώσετε» στοιχεία. Δείτε τον οδηγό μας για τα SMS απάτης «από ΕΛΤΑ/τράπεζα».
• Φωτοτυπίες εγγράφων. Αντίγραφα της ταυτότητάς σας που δώσατε σε ενοικίαση, ξενοδοχείο ή αγγελία και κατέληξαν σε λάθος χέρια.
• Δημόσια δεδομένα. Πληροφορίες από τα κοινωνικά σας δίκτυα, όπως ημερομηνία γέννησης, σχολείο ή όνομα κατοικιδίου, που χρησιμοποιούνται ως απαντήσεις ασφαλείας.
• Διαρροές. Στοιχεία που διέρρευσαν από υπηρεσίες όπου είχατε λογαριασμό.
• Κοντινά πρόσωπα. Σε αρκετές περιπτώσεις, ο υπαίτιος είναι κάποιος από το περιβάλλον σας, που είχε πρόσβαση σε έγγραφα ή συσκευές.
• Κοινωνική μηχανική. Κάποιος καλεί προσποιούμενος υπάλληλο και αποσπά στοιχεία με ευγένεια ή πίεση. Περισσότερα στο άρθρο για την κοινωνική μηχανική.

Τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοήσετε

• επιστολές, email ή κλήσεις για δάνεια, κάρτες ή συμβόλαια που δεν ζητήσατε
• οχλήσεις για οφειλές που δεν αναγνωρίζετε
• κωδικοί επαλήθευσης (OTP) που φτάνουν χωρίς να έχετε επιχειρήσει σύνδεση
• ειδοποιήσεις για αλλαγή κωδικού ή email σε λογαριασμούς σας
• προφίλ στα κοινωνικά δίκτυα με το όνομα ή τις φωτογραφίες σας
• γνωστοί σας που λαμβάνουν μηνύματα «από εσάς» με αιτήματα για χρήματα
• κινητό που ξαφνικά χάνει σήμα, που μπορεί να σημαίνει ότι κάποιος ζήτησε αντικατάσταση της κάρτας SIM σας

Τι κάνετε τις πρώτες ώρες

1. Ασφαλίστε τους λογαριασμούς σας. Αλλάξτε κωδικούς, ξεκινώντας από το email, γιατί μέσω αυτού επαναφέρονται όλοι οι άλλοι. Ενεργοποιήστε έλεγχο ταυτότητας δύο παραγόντων.
2. Επικοινωνήστε με την τράπεζά σας. Από τον αριθμό που αναγράφεται στην κάρτα ή στην επίσημη ιστοσελίδα, όχι από αριθμούς που σας έστειλαν. Ζητήστε δέσμευση καρτών αν χρειάζεται.
3. Ενημερώστε τον πάροχο κινητής. Αν χάσατε σήμα ξαφνικά ή υποψιάζεστε αλλαγή SIM.
4. Κρατήστε στοιχεία. Screenshots με ημερομηνία και URL, επιστολές, email, αριθμοί τηλεφώνων. Μη διαγράψετε τίποτα, ακόμη κι αν σας ενοχλεί.
5. Κάντε καταγγελία. Στο αστυνομικό τμήμα της περιοχής σας ή στη Διεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, όταν υπάρχει διαδικτυακή διάσταση. Κρατήστε αριθμό πρωτοκόλλου.
6. Αναφέρετε τα ψεύτικα προφίλ. Στις πλατφόρμες, με τις επίσημες διαδικασίες για πλαστοπροσωπία.
7. Ενημερώστε το περιβάλλον σας. Ένα σύντομο μήνυμα ότι κυκλοφορεί ψεύτικο προφίλ ή μηνύματα στο όνομά σας προστατεύει τους γνωστούς σας.

Τι δεν πρέπει να κάνετε

• Μην επικοινωνήσετε με το πρόσωπο που υποψιάζεστε και μην το απειλήσετε. Μπορεί να εξαφανίσει τα ίχνη ή να κλιμακώσει.
• Μην προσπαθήσετε να μπείτε στους λογαριασμούς του ή να «χακάρετε» το ψεύτικο προφίλ. Είναι παράνομο και θα σας εκθέσει.
• Μην πληρώσετε οφειλές που δεν αναγνωρίζετε για να «τελειώνετε». Αμφισβητήστε τις γραπτώς και με τη βοήθεια δικηγόρου.
• Μην εμπιστευτείτε όποιον σας υπόσχεται ότι θα «βρει την IP» ή θα «ανοίξει» τον λογαριασμό του δράστη. Αυτά τα δεδομένα αναζητούνται μόνο από τις αρμόδιες αρχές με νόμιμη διαδικασία.

Πώς βοηθά νόμιμα ένας ιδιωτικός ερευνητής

Οι αρχές έχουν εξουσίες που δεν έχει κανένας ιδιώτης, όπως η πρόσβαση σε τραπεζικά και τηλεπικοινωνιακά δεδομένα. Αυτό που μπορεί να προσφέρει ένα γραφείο ιδιωτικών ερευνών είναι η μεθοδική, νόμιμη δουλειά που συχνά δίνει στην καταγγελία σας ουσία και κατεύθυνση.

Χαρτογράφηση της έκθεσης

Τι από τα στοιχεία σας κυκλοφορεί δημόσια, πού και από πότε. Ποια προφίλ, αγγελίες ή καταχωρίσεις σχετίζονται με το όνομά σας. Αυτό βοηθά να καταλάβετε από πού ξεκίνησε η διαρροή και να ζητήσετε στοχευμένα αφαιρέσεις. Δείτε τη σελίδα για την αφαίρεση πληροφοριών από το διαδίκτυο.

Τεκμηρίωση των ψηφιακών ιχνών

Σωστή καταγραφή ψεύτικων προφίλ και αναρτήσεων, με ημερομηνίες, συνδέσμους και περιεχόμενο, πριν κατέβουν ή αλλάξουν. Ανάλυση δημόσιων στοιχείων, όπως φωτογραφίες, γλωσσικά μοτίβα, συνδέσεις μεταξύ λογαριασμών, που μπορεί να δείχνουν ποιος βρίσκεται πίσω τους. Περισσότερα στη σελίδα για τις έρευνες σε κοινωνικά δίκτυα.

Επιτόπια έρευνα

Όταν χρησιμοποιήθηκε φυσική διεύθυνση, για παράδειγμα για παράδοση προϊόντων ή αποστολή κάρτας, η νόμιμη επιτόπια έρευνα μπορεί να δείξει ποιος βρίσκεται εκεί. Όταν υποψιάζεστε πρόσωπο του περιβάλλοντός σας, η τεκμηρίωση γίνεται με διακριτικότητα και πάντα εντός νόμου.

Έλεγχος των δικών σας συσκευών

Αν η υποκλοπή φαίνεται να προέρχεται από πρόσβαση στις συσκευές σας, ένας έλεγχος του δικού σας κινητού ή υπολογιστή για spyware ή μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση μπορεί να κλείσει την πόρτα. Το εργαλείο αυτοελέγχου για κοριούς και spyware, στη σελίδα με τα εργαλεία του site, είναι ένα πρώτο βήμα.

Το παραδοτέο είναι γραπτή αναφορά με χρονολόγιο και τεκμηριωμένα ευρήματα, που ο δικηγόρος σας μπορεί να καταθέσει ή να αξιοποιήσει στη συνεργασία με τις αρχές.

Όταν θύμα είναι η επιχείρησή σας

Η υποκλοπή ταυτότητας δεν αφορά μόνο ιδιώτες. Το όνομα, το λογότυπο, ο ΑΦΜ και τα στοιχεία επικοινωνίας μιας εταιρείας χρησιμοποιούνται συχνά για να εξαπατηθούν τρίτοι: ψεύτικες ιστοσελίδες που πωλούν «τα προϊόντα σας», παραγγελίες σε προμηθευτές στο όνομά σας με διαφορετική διεύθυνση παράδοσης, αγγελίες εργασίας που ζητούν από υποψηφίους προσωπικά στοιχεία ή χρήματα.

Συνήθως το μαθαίνετε από έναν θυμωμένο πελάτη ή έναν προμηθευτή που ζητά πληρωμή για κάτι που δεν παραγγείλατε. Τα βήματα είναι ανάλογα με εκείνα για τους ιδιώτες, με μερικές προσθήκες:

1. Ενημερώστε άμεσα πελάτες και προμηθευτές για το ποια είναι τα μόνα επίσημα κανάλια επικοινωνίας σας.
2. Καταγράψτε και αναφέρετε τις ψεύτικες ιστοσελίδες και τα προφίλ στις πλατφόρμες και στους παρόχους φιλοξενίας.
3. Συγκεντρώστε τις παραγγελίες, τα τιμολόγια και την αλληλογραφία που χρησιμοποίησαν τα στοιχεία σας.
4. Μιλήστε με τον δικηγόρο σας για καταγγελία και για την προστασία του σήματός σας.

Η έρευνα σε τέτοιες περιπτώσεις μοιάζει με τις έρευνες οικονομικών εγκλημάτων: ακολουθεί τις διευθύνσεις παράδοσης, τις εταιρικές διασυνδέσεις και τα δημόσια ψηφιακά ίχνη, για να φανεί ποιος βρίσκεται πίσω από την απάτη.

Πρόληψη: μικρές συνήθειες με μεγάλη διαφορά

• Δίνετε φωτοτυπία ταυτότητας μόνο όπου είναι απαραίτητο και, όπου μπορείτε, σημειώστε πάνω της τον σκοπό και την ημερομηνία.
• Χρησιμοποιείτε διαφορετικό κωδικό σε κάθε σημαντικό λογαριασμό και διαχειριστή κωδικών.
• Περιορίστε τα δημόσια στοιχεία στα κοινωνικά σας δίκτυα: ημερομηνία γέννησης, διεύθυνση, τηλέφωνο.
• Ελέγχετε τακτικά τις κινήσεις των λογαριασμών και των καρτών σας.
• Καταστρέφετε έγγραφα με προσωπικά στοιχεία πριν τα πετάξετε.

Επόμενα βήματα

Η υποκλοπή ταυτότητας είναι εξουθενωτική, γιατί σας αναγκάζει να αποδείξετε ότι εσείς δεν είστε εσείς. Δεν χρειάζεται να το αντιμετωπίσετε μόνοι. Το γραφείο του Πέτρου Δρόλια, με άδεια 4891/7/1/90-δ’ και πάνω από 30 χρόνια εμπειρίας, βοηθά ιδιώτες και επιχειρήσεις να τεκμηριώσουν νόμιμα τι συνέβη, σε συνεργασία με τον δικηγόρο τους και τις αρχές.

Η πρώτη συζήτηση είναι εμπιστευτική, δωρεάν και χωρίς δέσμευση, και πριν από οποιαδήποτε εργασία λαμβάνετε γραπτή, εξατομικευμένη εκτίμηση κόστους. Καλέστε 24 ώρες το 24ωρο στο 210 321 2200 ή στο 699 321 2200, ή γράψτε στο contact@ldi.gr.