Παρενόχληση από πρώην σύντροφο: τεκμηρίωση και προστασία

Το τέλος μιας σχέσης δεν σημαίνει πάντα και το τέλος της επαφής. Για ορισμένους ανθρώπους, ο πρώην σύντροφος συνεχίζει να στέλνει μηνύματα, να τηλεφωνεί, να εμφανίζεται έξω από το σπίτι ή τη δουλειά, να ρωτά τους φίλους για τις κινήσεις τους. Η παρενόχληση από πρώην σύντροφο μπορεί να ξεκινά με κάτι που μοιάζει με «επιμονή» και να εξελίσσεται σε φόβο.

Αυτός ο οδηγός έχει μία βασική αρχή: η ασφάλειά σας προηγείται κάθε άλλου στόχου, ακόμη και της τεκμηρίωσης.

Αν κινδυνεύετε τώρα

Αν νιώθετε ότι απειλείται η σωματική σας ακεραιότητα ή κάποιου κοντινού σας προσώπου, καλέστε αμέσως το 100 ή το 112. Δεν χρειάζεται να είστε βέβαιοι, ούτε να έχετε στοιχεία. Η αστυνομία είναι εκεί ακριβώς για τέτοιες στιγμές.

Υπάρχουν επίσης δημόσιες και μη κυβερνητικές υπηρεσίες υποστήριξης για ανθρώπους που δέχονται βία ή παρενόχληση από σύντροφο ή πρώην σύντροφο, με τηλεφωνικές γραμμές, συμβουλευτικά κέντρα και, όπου χρειάζεται, ξενώνες φιλοξενίας. Παρέχουν ψυχολογική, κοινωνική και νομική πληροφόρηση, εμπιστευτικά. Μπορείτε να απευθυνθείτε σε αυτές ακόμη κι αν δεν έχετε αποφασίσει τι θα κάνετε.

Πώς αναγνωρίζετε ότι δεν είναι «απλή επιμονή»

Η παρενόχληση έχει συνήθως μοτίβο, όχι ένα μεμονωμένο περιστατικό. Ενδεικτικά:

• επανειλημμένα μηνύματα ή κλήσεις παρά τη σαφή σας άρνηση,
• εμφανίσεις σε μέρη που συχνάζετε, που παρουσιάζονται ως «σύμπτωση»,
• επαφή με φίλους, συναδέλφους ή συγγενείς για να μάθει πού είστε,
• δημιουργία νέων λογαριασμών στα κοινωνικά δίκτυα αφού τον αποκλείσατε,
• γνώση των κινήσεών σας που δεν μπορείτε να εξηγήσετε,
• δώρα, σημειώματα ή αντικείμενα που αφήνονται στο σπίτι ή στο αυτοκίνητο,
• απειλές, ακόμη και συγκαλυμμένες, για εσάς, για τον εαυτό του ή για κάποιον τρίτο.

Η επίμονη παρενόχληση μπορεί να έχει ποινική διάσταση. Για τον ακριβή νομικό χαρακτηρισμό και τα μέτρα προστασίας που μπορούν να ζητηθούν, ο δικηγόρος σας είναι ο αρμόδιος.

Ένα πλάνο ασφάλειας για την καθημερινότητα

Πριν από οτιδήποτε άλλο, σκεφτείτε τις πρακτικές προφυλάξεις που μειώνουν τον κίνδυνο:

1. Ενημερώστε λίγους, έμπιστους ανθρώπους για την κατάσταση: έναν συγγενή, έναν φίλο, έναν συνάδελφο ή τον υπεύθυνό σας στη δουλειά.
2. Συμφωνήστε μια λέξη ή ένα μήνυμα κινδύνου που σημαίνει «καλέστε βοήθεια».
3. Μεταβάλλετε, όπου γίνεται, τις ρουτίνες σας: διαδρομές, ώρες, σημεία στάθμευσης.
4. Έχετε το κινητό φορτισμένο και τους αριθμούς έκτακτης ανάγκης άμεσα διαθέσιμους.
5. Ενημερώστε το σχολείο ή τον παιδικό σταθμό αν υπάρχουν παιδιά, για το ποιος επιτρέπεται να τα παραλαμβάνει.
6. Αλλάξτε κλειδαριές αν ο πρώην σύντροφος είχε ποτέ κλειδιά.

Οι συσκευές και οι λογαριασμοί σας

Σε πολλές περιπτώσεις, ο πρώην σύντροφος «ξέρει» πού είστε επειδή είχε πρόσβαση στις συσκευές ή στους λογαριασμούς σας όσο ήσασταν μαζί. Ελέγξτε, ιδανικά από ασφαλή συσκευή:

• την κοινή χρήση τοποθεσίας σε κινητό, χάρτες και εφαρμογές οικογένειας,
• τις συνδεδεμένες συσκευές σε email, cloud και κοινωνικά δίκτυα,
• κωδικούς που μπορεί να γνωρίζει ή να μαντέψει,
• κοινούς λογαριασμούς, όπως συνδρομές, έξυπνες συσκευές σπιτιού ή εφαρμογές αυτοκινήτου.

Ελέγξτε επίσης το αυτοκίνητο και τα προσωπικά σας αντικείμενα. Οι οδηγοί μας για το GPS tracker στο αυτοκίνητο, τα AirTag και τα «έξυπνα» tags και το stalkerware εξηγούν τι να κοιτάξετε.

Μια προσοχή: αν εντοπίσετε κάτι, μην το αφαιρέσετε βιαστικά χωρίς να το σκεφτείτε. Η ξαφνική διακοπή μπορεί να γίνει αντιληπτή. Καταγράψτε το, σχεδιάστε με κάποιον που εμπιστεύεστε ή με την αστυνομία πότε θα το αφαιρέσετε, και κρατήστε το ως στοιχείο.

Πώς τεκμηριώνετε κάθε περιστατικό

Η τεκμηρίωση δεν σημαίνει να ψάχνετε τον άλλον. Σημαίνει να καταγράφετε ό,τι σας συμβαίνει, με συνέπεια.

Ημερολόγιο περιστατικών

Κρατήστε ένα ημερολόγιο, σε χαρτί ή σε ασφαλές αρχείο, με:

• ημερομηνία και ώρα,
• σημείο,
• τι ακριβώς έγινε, με απλά λόγια,
• ποιος ήταν παρών ή είδε κάτι,
• πώς σας επηρέασε, για παράδειγμα αν αλλάξατε διαδρομή ή μείνατε σπίτι.

Ένα συνεπές ημερολόγιο βοηθά να φανεί το μοτίβο, που είναι συχνά πιο πειστικό από ένα μεμονωμένο γεγονός.

Διατήρηση ψηφιακών στοιχείων

• Μη σβήνετε μηνύματα, email, φωνητικά μηνύματα ή αρχεία κλήσεων, ακόμη κι αν σας ενοχλούν.
• Τραβήξτε στιγμιότυπα οθόνης με ορατή ημερομηνία, ώρα και όνομα ή αριθμό αποστολέα.
• Για αναρτήσεις και σχόλια, σημειώστε και τη διεύθυνση της σελίδας.
• Κρατήστε αντίγραφα σε δεύτερο, ασφαλές σημείο.
• Αν αποκλείσετε έναν λογαριασμό, κάντε το αφού διατηρήσετε τα στοιχεία.

Όταν η παρενόχληση γίνεται κυρίως μέσω διαδικτύου, δείτε πώς αντιμετωπίζεται το διαδικτυακό stalking.

Φυσικά στοιχεία

Σημειώματα, δώρα ή αντικείμενα που αφέθηκαν φυλάξτε τα σε φάκελο, με σημείωση για το πότε και πού βρέθηκαν. Αν υπάρχουν κάμερες στην πολυκατοικία ή σε κοντινό κατάστημα, ζητήστε να διατηρηθεί το υλικό και ενημερώστε την αστυνομία.

Γιατί αποφεύγετε την αντιπαράθεση

Είναι φυσικό να θέλετε να τον αντιμετωπίσετε, να του πείτε «φτάνει» ή να του δείξετε ότι ξέρετε. Η αντιπαράθεση όμως συχνά κλιμακώνει την κατάσταση, ειδικά όταν ο άλλος βιώνει την απόρριψη ως απώλεια ελέγχου.

Αποφύγετε επίσης:

• συναντήσεις «για να κλείσει το θέμα», ιδίως σε απομονωμένα μέρη,
• απαντήσεις μέσω τρίτων που μεταφέρουν μηνύματα,
• αντίποινα, όπως δημόσιες αναρτήσεις ή επαφή με τον νέο του κύκλο,
• να τον παρακολουθήσετε εσείς, να μπείτε στους λογαριασμούς του ή να βάλετε δικό σας μέσο εντοπισμού. Πέρα από τον κίνδυνο, τέτοιες ενέργειες μπορεί να είναι παράνομες και θα αποδυναμώσουν τη θέση σας.

Όταν υπάρχουν κοινά παιδιά ή εκκρεμότητες

Η κατάσταση γίνεται πιο σύνθετη όταν η επαφή δεν μπορεί να διακοπεί πλήρως, επειδή υπάρχουν κοινά παιδιά, κοινή περιουσία ή εκκρεμείς υποθέσεις. Σε αυτές τις περιπτώσεις βοηθούν μερικές πρακτικές:

• Περιορίστε την επικοινωνία σε ένα γραπτό κανάλι, π.χ. email, και μόνο για τα απολύτως απαραίτητα θέματα.
• Κρατήστε τα μηνύματα σύντομα, ουδέτερα και πρακτικά, χωρίς συναισθηματικές αναφορές.
• Οι παραδόσεις των παιδιών μπορούν να γίνονται σε ουδέτερο, δημόσιο σημείο ή με τη μεσολάβηση τρίτου προσώπου.
• Ζητήστε από τον δικηγόρο σας να εξετάσει αν χρειάζεται δικαστική ρύθμιση της επικοινωνίας ή μέτρα προστασίας.

Καταγράφετε και αυτές τις επαφές στο ημερολόγιό σας. Αν η επικοινωνία για τα παιδιά χρησιμοποιείται ως αφορμή για πίεση ή απειλές, αυτό είναι επίσης σημαντικό στοιχείο.

Πώς βοηθά ένας ιδιωτικός ερευνητής

Ο ρόλος του ντετέκτιβ σε αυτές τις υποθέσεις είναι αμυντικός και υποστηρικτικός, πάντα παράλληλα με τις αρχές και τον δικηγόρο σας, όχι στη θέση τους:

• Έλεγχος των δικών σας συσκευών, του σπιτιού και του αυτοκινήτου για λογισμικό ή μέσα εντοπισμού, με τεκμηρίωση πριν από την αφαίρεση.
• Διακριτική παρατήρηση σε δημόσιους χώρους, με τη συναίνεσή σας, για να καταγραφεί αν κάποιος σας ακολουθεί ή εμφανίζεται επανειλημμένα στις διαδρομές σας.
• Οργάνωση του φακέλου: χρονολόγιο, στιγμιότυπα, υλικό, σε μορφή που μπορεί να αξιοποιήσει ο δικηγόρος σας. Δείτε πώς γίνεται η συλλογή στοιχείων.

Δεν γίνεται υποκλοπή επικοινωνιών, πρόσβαση σε λογαριασμούς τρίτου ή τοποθέτηση συσκευών στα δικά του αντικείμενα. Το άρθρο 19 του Συντάγματος προστατεύει το απόρρητο όλων, και στοιχεία που αποκτήθηκαν παράνομα δεν αξιοποιούνται.

Επόμενα βήματα

Αν βρίσκεστε σε άμεσο κίνδυνο, καλέστε το 100 ή το 112. Αν θέλετε να οργανώσετε την προστασία και την τεκμηρίωσή σας με ψυχραιμία, ο ιδιωτικός ερευνητής Πέτρος Δρόλιας, με πάνω από 30 χρόνια εμπειρίας, χειρίζεται τέτοιες υποθέσεις με απόλυτη εχεμύθεια. Η πρώτη συνάντηση είναι δωρεάν, εμπιστευτική και χωρίς δέσμευση, και λαμβάνετε γραπτή εκτίμηση κόστους πριν την έναρξη.

Επικοινωνήστε, ιδανικά από συσκευή που μόνο εσείς ελέγχετε, στο 210 321 2200 (24 ώρες) ή στο 699 321 2200, ή στο contact@ldi.gr.