Δικαίωμα επικοινωνίας με το παιδί μετά το διαζύγιο: όταν δεν τηρείται

Το διαζύγιο τελειώνει έναν γάμο, όχι μια οικογένεια. Για πολλούς γονείς, η απόφαση που ορίζει το δικαίωμα επικοινωνίας με το παιδί είναι η γέφυρα που κρατά τη σχέση ζωντανή. Όταν όμως η απόφαση δεν τηρείται, κάθε χαμένο Σαββατοκύριακο μοιάζει με απώλεια που δεν αναπληρώνεται.

Αυτό το άρθρο δίνει γενική πληροφόρηση και πρακτικές συμβουλές για το πώς να χειριστείτε μια τέτοια κατάσταση με ψυχραιμία. Για τα νομικά βήματα, θα χρειαστείτε δικηγόρο οικογενειακού δικαίου.

Τα πιο συχνά σενάρια

Η «μη τήρηση» έχει πολλά πρόσωπα, και δεν είναι όλα ίδια:

• Άρνηση παράδοσης: ο γονιός με τον οποίο μένει το παιδί δεν το παραδίδει στην προκαθορισμένη ώρα.
• Επαναλαμβανόμενες ακυρώσεις με δικαιολογίες: ασθένεια, διάβασμα, πάρτι, «το παιδί δεν θέλει».
• Καθυστερημένη επιστροφή του παιδιού από τον γονιό που έχει την επικοινωνία.
• Μετακόμιση χωρίς ενημέρωση, που κάνει το πρόγραμμα πρακτικά ανέφικτο.
• Απουσία του γονιού που δικαιούται επικοινωνία: δεν εμφανίζεται, το παιδί περιμένει.

Η τελευταία περίπτωση είναι εξίσου σοβαρή. Το παιδί που περιμένει με την τσάντα έτοιμη και κανείς δεν έρχεται, πληγώνεται κι αυτό.

Η πρώτη προτεραιότητα: το παιδί έξω από τη σύγκρουση

Πριν από οποιαδήποτε τεκμηρίωση ή νομική κίνηση, ένας κανόνας: το παιδί δεν γίνεται αγγελιοφόρος, μάρτυρας ή εργαλείο. Στην πράξη:

• Μη ρωτάτε το παιδί τι λέει ο άλλος γονιός για εσάς.
• Μην του ζητάτε να μεταφέρει μηνύματα ή να «πει στη μαμά/στον μπαμπά» κάτι.
• Μην κάνετε σκηνές στην παράδοση, ακόμη κι αν έχετε δίκιο.
• Μην το βάζετε να επιλέξει.

Αυτό δεν είναι μόνο θέμα ψυχολογίας. Τα δικαστήρια εξετάζουν και τη συμπεριφορά του γονιού που παραπονιέται. Η ψυχραιμία σας είναι επιχείρημα.

Πώς καταγράφετε τα περιστατικά

Όπως σε κάθε οικογενειακή διαφορά, η καταγραφή είναι το θεμέλιο. Για το δικαίωμα επικοινωνίας, ένα καλό αρχείο περιλαμβάνει:

1. Το πρόγραμμα όπως ορίζεται από την απόφαση ή τη συμφωνία, σε έναν απλό πίνακα.
2. Τι έγινε κάθε φορά: τηρήθηκε, ακυρώθηκε, καθυστέρησε, με ημερομηνία και ώρα.
3. Τη δικαιολογία που δόθηκε, αυτολεξεί αν ήταν γραπτή.
4. Τα μηνύματα που ανταλλάξατε, αποθηκευμένα αυτούσια στη συσκευή σας.
5. Τα δικά σας αιτήματα για αναπλήρωση ή συνεννόηση, και την απάντηση που πήρατε.
6. Μάρτυρες, αν υπήρχαν, για παράδειγμα ένας συγγενής που ήταν μαζί σας στην παράδοση.

Η επικοινωνία με τον άλλον γονιό καλό είναι να γίνεται γραπτά, ευγενικά και σύντομα. Ένα μήνυμα όπως «Επιβεβαιώνω ότι θα παραλάβω τα παιδιά το Σάββατο στις 10:00 όπως ορίζει η απόφαση» είναι ταυτόχρονα συνεννόηση και τεκμηρίωση. Για το πώς τεκμηριώνεται γενικότερα η καθημερινότητα του παιδιού σε υποθέσεις επιμέλειας, δείτε τον σχετικό οδηγό για την επιμέλεια.

Λάθη που αποδυναμώνουν τη θέση σας

• «Αντίποινα», όπως καθυστέρηση στη διατροφή επειδή δεν είδατε το παιδί. Τα δύο είναι ξεχωριστές υποχρεώσεις.
• Κρυφή καταγραφή συνομιλιών με τον άλλον γονιό ή με το παιδί. Η ηχογράφηση συνομιλιών χωρίς συναίνεση μπορεί να είναι αδίκημα κατά το άρθρο 370Α ΠΚ.
• Πρόσβαση στο κινητό ή στους λογαριασμούς του πρώην για να «δείτε τι λέει». Τέτοιο υλικό δεν αξιοποιείται και σας εκθέτει.
• Αναρτήσεις στα social media για τον άλλον γονιό ή την υπόθεση.
• Κρυφό GPS ή εφαρμογές παρακολούθησης στο κινητό του παιδιού χωρίς να το γνωρίζει ο άλλος γονιός που ασκεί επίσης γονική μέριμνα. Τέτοιες αποφάσεις πρέπει να είναι αναλογικές, κατάλληλες για την ηλικία και, ιδανικά, κοινές.

Συνεννόηση πριν από το δικαστήριο

Δεν καταλήγουν όλες οι διαφορές στο δικαστήριο, και δεν πρέπει. Η διαμεσολάβηση και η συνεννόηση μέσω των δικηγόρων λύνουν συχνά πρακτικά προβλήματα, όπως ώρες, τόπο παράδοσης ή αλλαγές λόγω σχολείου. Το καλά οργανωμένο αρχείο σας βοηθά και εδώ: η συζήτηση γίνεται με στοιχεία, όχι με κατηγορίες.

Σε ορισμένες περιπτώσεις βοηθούν και πρακτικές λύσεις, όπως η παράδοση του παιδιού σε ουδέτερο σημείο, για παράδειγμα στο σχολείο στο τέλος του ωραρίου ή σε έναν δημόσιο χώρο, ώστε να αποφεύγονται οι συναντήσεις στην πόρτα του σπιτιού που συχνά καταλήγουν σε ένταση μπροστά στο παιδί.

Πότε βοηθά ένας ιδιωτικός ερευνητής

Στις περισσότερες περιπτώσεις, το δικό σας αρχείο και ο δικηγόρος σας αρκούν. Υπάρχουν όμως καταστάσεις όπου η νόμιμη έρευνα προσθέτει κάτι που δεν μπορείτε να κάνετε μόνος:

• Ουδέτερη τεκμηρίωση παραδόσεων σε δημόσιο χώρο, όταν οι δύο πλευρές δίνουν αντίθετες εκδοχές για το τι συμβαίνει.
• Επιβεβαίωση ισχυρισμών, για παράδειγμα αν το παιδί ήταν πράγματι άρρωστο στο σπίτι ή βρισκόταν σε εκδρομή, πάντα με παρατήρηση σε δημόσιους χώρους και χωρίς επαφή με το παιδί.
• Νόμιμο εντοπισμό νέας κατοικίας, όταν ο άλλος γονιός μετακόμισε χωρίς ενημέρωση. Οι μέθοδοι είναι συγγενείς με όσες χρησιμοποιούνται στον εντοπισμό ανηλίκων.
• Οργανωμένο φάκελο για τον δικηγόρο, μέσα από τη συλλογή στοιχείων με νόμιμα μέσα.

Η έρευνα σε τέτοιες υποθέσεις σχεδιάζεται με ιδιαίτερη ευαισθησία: το παιδί δεν γίνεται ποτέ αντικείμενο στοχευμένης καταγραφής και δεν αντιλαμβάνεται τίποτα. Αν υπάρχει υπόνοια ότι το παιδί μεταφέρθηκε στο εξωτερικό χωρίς συναίνεση, ενημερώνετε αμέσως τον δικηγόρο σας και τις αρχές, γιατί για τέτοιες περιπτώσεις υπάρχουν ειδικοί διεθνείς μηχανισμοί και ο χρόνος μετράει.

Όταν τα προβλήματα αφορούν τις συνθήκες της επικοινωνίας

Δεν είναι πάντα το θέμα αν θα γίνει η επικοινωνία, αλλά πώς. Ορισμένες ανησυχίες που ακούγονται συχνά από γονείς:

• Ο άλλος γονιός οδηγεί με το παιδί υπό την επήρεια αλκοόλ.
• Το παιδί μένει για ώρες με τρίτα πρόσωπα που δεν γνωρίζετε, ενώ ο γονιός λείπει.
• Το πρόγραμμα του παιδιού ανατρέπεται: χάνει σχολείο, προπονήσεις, θεραπείες.
• Το παιδί επιστρέφει αναστατωμένο και λέει πράγματα που σας ανησυχούν.

Σε τέτοιες περιπτώσεις, η πρώτη ερώτηση είναι αν υπάρχει άμεσος κίνδυνος. Αν ναι, καλείτε την Αστυνομία. Αν όχι, η ανησυχία καταγράφεται με τον ίδιο προσεκτικό τρόπο: τι παρατηρήσατε εσείς, τι είπε αυθόρμητα το παιδί, χωρίς ερωτήσεις που το καθοδηγούν, και πότε. Ο δικηγόρος σας θα κρίνει αν χρειάζεται αίτημα για τροποποίηση των όρων της επικοινωνίας, και ένας ειδικός ψυχικής υγείας για παιδιά μπορεί να βοηθήσει στο πώς μιλάτε με το παιδί.

Η νόμιμη τεκμηρίωση από ιδιωτικό ερευνητή μπορεί και εδώ να προσφέρει αντικειμενική εικόνα για όσα συμβαίνουν σε δημόσιους χώρους, για παράδειγμα αν το παιδί παραδίδεται σε τρίτους ή αν οι συνθήκες μετακίνησης είναι επικίνδυνες.

Οι γιορτές και οι διακοπές

Τα Χριστούγεννα, το Πάσχα και το καλοκαίρι είναι οι περίοδοι με τις περισσότερες εντάσεις, γιατί τα χρονικά διαστήματα είναι μεγαλύτερα και τα σχέδια πιο σύνθετα. Μερικές πρακτικές συμβουλές:

1. Επιβεβαιώστε γραπτά τις ημερομηνίες αρκετές εβδομάδες νωρίτερα.
2. Ενημερώστε για ταξίδια εγκαίρως και με λεπτομέρειες, όπως προορισμό, διαμονή και τρόπο επικοινωνίας με το παιδί.
3. Μην κλείνετε εισιτήρια ή διακοπές σε ημερομηνίες που αμφισβητούνται, πριν υπάρξει συμφωνία.
4. Κρατήστε το ημερολόγιό σας και σε αυτές τις περιόδους, γιατί εκεί εμφανίζονται συχνά τα πιο σημαντικά περιστατικά.

Πώς ξεκινάμε

Αν το δικαίωμα επικοινωνίας με το παιδί σας δεν τηρείται και θέλετε να ξέρετε τι μπορεί να τεκμηριωθεί νόμιμα, ο ντετέκτιβ Πέτρος Δρόλιας, με πάνω από 30 χρόνια εμπειρίας σε οικογενειακές υποθέσεις, συνεργάζεται με τον δικηγόρο σας με διακριτικότητα και σεβασμό προς το παιδί. Για τη γενικότερη εικόνα, δείτε και πότε βοηθά ένας ντετέκτιβ σε ένα διαζύγιο.

Η πρώτη συνάντηση είναι δωρεάν, εμπιστευτική και χωρίς δέσμευση, και ακολουθεί γραπτή εκτίμηση κόστους πριν την έναρξη. Καλέστε στο 210 321 2200 (24 ώρες) ή στο 699 321 2200, ή γράψτε στο contact@ldi.gr.