Απομιμήσεις προϊόντων: πώς προστατεύετε το brand σας

Οι απομιμήσεις προϊόντων δεν αφορούν μόνο τις μεγάλες μάρκες πολυτελείας. Αφορούν ελληνικά καλλυντικά, τρόφιμα με ονομασία προέλευσης, ανταλλακτικά, ηλεκτρολογικό υλικό, ρούχα, παιχνίδια, φάρμακα και συμπληρώματα. Όσο πιο επιτυχημένο γίνεται ένα προϊόν, τόσο πιο πιθανό είναι να εμφανιστεί κάπου ένα αντίγραφό του, φθηνότερο και συχνά επικίνδυνο.

Για την επιχείρηση, η ζημιά είναι πολλαπλή: χαμένες πωλήσεις, πίεση στις τιμές, επιστροφές και παράπονα για προϊόντα που δεν έφτιαξε ποτέ, και πάνω απ' όλα η φθορά της φήμης. Σε αυτόν τον οδηγό εξηγούμε πώς αντιμετωπίζεται οργανωμένα το πρόβλημα, από τον εντοπισμό ως τον φάκελο που θα χρησιμοποιήσει ο δικηγόρος σας.

Πώς καταλαβαίνετε ότι κυκλοφορούν απομιμήσεις

Συνήθως η πρώτη ένδειξη δεν έρχεται από έρευνα, αλλά από την αγορά:

• Παράπονα πελατών για ποιότητα, συσκευασία ή αποτελέσματα που δεν αντιστοιχούν στο προϊόν σας.
• Επιστροφές προϊόντων με παρτίδες, κωδικούς ή σειριακούς αριθμούς που δεν υπάρχουν στα αρχεία σας.
• Τιμές που δεν βγαίνουν. Πωλήσεις σε τιμή χαμηλότερη από το κόστος χονδρικής, σε καταστήματα που δεν είναι στο δίκτυό σας.
• Αγγελίες και ηλεκτρονικά καταστήματα που χρησιμοποιούν τις φωτογραφίες και τα κείμενα της δικής σας ιστοσελίδας.
• Αναφορές από διανομείς ή πωλητές ότι χάνουν πελάτες από έναν «νέο προμηθευτή» με ύποπτα χαμηλές τιμές.

Το διαδίκτυο άλλαξε τον χάρτη

Πριν από μερικά χρόνια, οι απομιμήσεις κυκλοφορούσαν κυρίως σε λαϊκές αγορές, σε τουριστικές περιοχές και σε μικρά καταστήματα. Σήμερα το μεγαλύτερο μέρος της διακίνησης περνά από ηλεκτρονικά καταστήματα που ανοίγουν και κλείνουν μέσα σε εβδομάδες, από πλατφόρμες αγγελιών και από σελίδες στα κοινωνικά δίκτυα με πληρωμή στην παράδοση.

Αυτό έχει δύο συνέπειες. Από τη μία, ο πωλητής μοιάζει ανώνυμος και το κατάστημα αναπαράγεται με άλλο όνομα μόλις αναφερθεί. Από την άλλη, κάθε ηλεκτρονική πώληση αφήνει ίχνη: ένα τηλέφωνο επικοινωνίας, μια διεύθυνση αποστολής, μια εταιρεία ταχυμεταφορών, ένα σημείο παραλαβής. Η συστηματική καταγραφή αυτών των ιχνών, με ημερομηνίες και στιγμιότυπα, είναι συχνά ο δρόμος από το «ανώνυμο» κατάστημα στην πραγματική αποθήκη.

Όταν η απομίμηση είναι επικίνδυνη

Ορισμένες κατηγορίες προϊόντων δεν αφορούν μόνο το brand, αλλά και την ασφάλεια των καταναλωτών: καλλυντικά με άγνωστα συστατικά, συμπληρώματα διατροφής, ανταλλακτικά φρένων, φορτιστές και ηλεκτρολογικό υλικό, παιχνίδια. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η επιχείρηση έχει κάθε λόγο να κινηθεί γρήγορα και να ενημερώσει τις αρμόδιες αρχές, παράλληλα με την έρευνα. Η τεκμηρίωση που προκύπτει από τις δοκιμαστικές αγορές βοηθά τις αρχές να δράσουν στοχευμένα.

Τα πρώτα βήματα της επιχείρησης

1. Συγκεντρώστε δείγματα και στοιχεία. Κρατήστε τα προϊόντα που επέστρεψαν οι πελάτες, φωτογραφίστε συσκευασίες, αποθηκεύστε στιγμιότυπα από αγγελίες με ημερομηνία και διεύθυνση σελίδας.
2. Τεκμηριώστε τα χαρακτηριστικά του γνήσιου. Ποια σημεία της συσκευασίας, της ετικέτας ή του προϊόντος επιτρέπουν να ξεχωρίσει κάποιος το γνήσιο από το αντίγραφο; Αυτή η «κάρτα αναγνώρισης» θα χρειαστεί σε κάθε επόμενο βήμα.
3. Ελέγξτε την προστασία σας. Είναι το σήμα σας κατοχυρωμένο στις χώρες όπου πουλάτε και όπου πιθανώς κατασκευάζονται οι απομιμήσεις;
4. Μην επικοινωνήσετε με τον πωλητή. Μια απειλητική επιστολή στον λιανοπωλητή συνήθως εξαφανίζει το εμπόρευμα από το ράφι, αλλά όχι από την αγορά, και κλείνει τον δρόμο προς τον προμηθευτή του.
5. Συνεννοηθείτε με δικηγόρο εξειδικευμένο στη διανοητική ιδιοκτησία για τη στρατηγική.

Πώς ερευνάται μια υπόθεση απομίμησης

Η έρευνα για απομιμήσεις προϊόντων έχει έναν στόχο: να ακολουθήσει τη διαδρομή του προϊόντος προς τα πίσω, από τον τελικό πωλητή προς τον χονδρέμπορο, τον εισαγωγέα και, όπου είναι δυνατό, την πηγή.

Χαρτογράφηση της αγοράς

Καταγράφουμε πού πωλούνται τα ύποπτα προϊόντα: φυσικά καταστήματα, λαϊκές αγορές, ηλεκτρονικά καταστήματα, πλατφόρμες αγγελιών, σελίδες στα κοινωνικά δίκτυα. Εντοπίζουμε κοινά στοιχεία, όπως ίδιες φωτογραφίες, ίδια τηλέφωνα, ίδιες διευθύνσεις αποστολής, που δείχνουν ότι πολλά σημεία πώλησης τροφοδοτούνται από την ίδια πηγή.

Δοκιμαστικές αγορές

Αγοράζουμε προϊόντα από ύποπτους πωλητές με τον κανονικό τρόπο, όπως κάθε πελάτης. Κάθε αγορά καταγράφεται: ημερομηνία, σημείο, τρόπος πληρωμής, απόδειξη, φωτογραφίες, σφράγιση του προϊόντος. Η σωστή τήρηση της αλυσίδας φύλαξης κάνει τη διαφορά ανάμεσα σε ένα αξιοποιήσιμο στοιχείο και σε ένα «δείγμα που βρήκαμε κάπου».

Στη συνέχεια, το προϊόν εξετάζεται από την επιχείρηση ή από ειδικό, που επιβεβαιώνει γραπτώς αν πρόκειται για απομίμηση.

Ταυτοποίηση προμηθευτών και αποθηκών

Μέσω επιτόπιας έρευνας, παρατήρησης σε δημόσιους χώρους και δημόσιων μητρώων, εντοπίζουμε τις αποθήκες, τα οχήματα διανομής και τις εταιρείες που εμπλέκονται. Για παράδειγμα, μια επιχείρηση καλλυντικών που βλέπει τα αντίγραφά της σε δεκάδες μικρά καταστήματα μπορεί να διαπιστώσει ότι όλα προμηθεύονται από τον ίδιο διανομέα, με μία αποθήκη σε βιομηχανική περιοχή.

Διεθνές σκέλος

Όταν τα προϊόντα κατασκευάζονται ή εισάγονται από το εξωτερικό, η έρευνα συνεχίζεται μέσω του δικτύου συνεργατών μας. Παράλληλα, ο δικηγόρος σας μπορεί να ζητήσει από τις τελωνειακές αρχές να επιτηρούν τα εμπορεύματα που παραβιάζουν το σήμα σας, και τα ευρήματα της έρευνας βοηθούν να στοχευτούν σωστά οι έλεγχοι.

Τα νόμιμα όρια της έρευνας

Ένας φάκελος απομίμησης θα δοκιμαστεί στο δικαστήριο. Γι' αυτό κάθε στοιχείο πρέπει να έχει συλλεχθεί νόμιμα.

• Δεν μπαίνουμε σε ιδιωτικούς χώρους, αποθήκες ή γραφεία χωρίς άδεια.
• Δεν αποκτούμε πρόσβαση σε λογαριασμούς, email ή συνομιλίες τρίτων.
• Δεν ηχογραφούμε κρυφά συνομιλίες, κάτι που απαγορεύεται από το άρθρο 370Α ΠΚ.
• Δεν ζητάμε δεδομένα από πλατφόρμες, τράπεζες ή παρόχους. Αυτά μπορούν να ζητηθούν από τις αρχές ή μέσω δικαστικής απόφασης.

Η τήρηση αυτών των ορίων δεν είναι μόνο νομική υποχρέωση. Είναι και στρατηγική επιλογή: ένας φάκελος που στηρίζεται σε καθαρά, νόμιμα στοιχεία δεν δίνει στον αντίδικο την ευκαιρία να μετατοπίσει τη συζήτηση από την απομίμηση στον τρόπο που συλλέχθηκαν τα στοιχεία.

Η κατάσχεση, η αφαίρεση από την αγορά και η δίωξη είναι έργο των αρχών και της δικαιοσύνης. Ο ρόλος μας είναι να φτάσουν εκεί με έναν οργανωμένο και τεκμηριωμένο φάκελο.

Τι παραλαμβάνετε

• Χάρτη των σημείων πώλησης, φυσικών και ηλεκτρονικών, με ημερομηνίες και στιγμιότυπα.
• Τεκμηριωμένες δοκιμαστικές αγορές με αποδείξεις, φωτογραφίες και καταγραφή της αλυσίδας φύλαξης.
• Ταυτοποίηση προμηθευτών, εταιρειών και χώρων αποθήκευσης, όπου είναι εφικτό.
• Φωτογραφικό ή οπτικοακουστικό υλικό από δημόσιους χώρους.
• Γραπτή αναφορά, οργανωμένη για τον δικηγόρο σας.

Πρόληψη: δυσκολέψτε την αντιγραφή

• Κατοχυρώστε σήμα, σχέδια και, όπου ισχύει, ευρεσιτεχνίες, στις αγορές όπου πουλάτε και όπου υπάρχει κίνδυνος παραγωγής.
• Προσθέστε στοιχεία ασφαλείας στη συσκευασία, όπως σειριακούς αριθμούς, ετικέτες ασφαλείας, κωδικούς επαλήθευσης για τον πελάτη.
• Ελέγχετε το δίκτυο διανομής. Γραπτές συμβάσεις, όροι για την προέλευση των προϊόντων, τακτικοί έλεγχοι.
• Προστατέψτε την τεχνογνωσία σας. Πολλές απομιμήσεις ξεκινούν από διαρροή πληροφοριών, όπως προδιαγραφές, προμηθευτές πρώτων υλών ή αρχεία σχεδίων.
• Ενημερώστε τους πελάτες για το πού αγοράζουν το γνήσιο και πώς το αναγνωρίζουν.

Επόμενα βήματα

Αν έχετε εντοπίσει απομιμήσεις του προϊόντος σας ή υποψιάζεστε ότι κυκλοφορούν, μιλήστε μας πριν από οποιαδήποτε επαφή με τους πωλητές. Η πρώτη συνάντηση είναι δωρεάν, εμπιστευτική και χωρίς δέσμευση. Θα εξετάσουμε τα δείγματα και τα στοιχεία σας, θα σας προτείνουμε σχέδιο έρευνας και θα λάβετε γραπτή εκτίμηση κόστους πριν την έναρξη.

Καλέστε μας στο 210 321 2200 ή στο 699 321 2200, ή γράψτε μας στο contact@ldi.gr. Αν πίσω από την απομίμηση υποψιάζεστε διαρροή εκ των έσω, δείτε και το άρθρο μας για τη βιομηχανική κατασκοπεία.